378 OVER VERSCHILLEN IN DEN OMVANG VAN DEN SCHEDEL. 



en 1900 kub. centimeters, terwijl op 100 negerschedels geen enkele 

 van dit volume voorkomt. 



3". De weging van 100 parij sche hersenen van dezen tijd heeft ge- 

 toond dat het volume daarvan afwisselde tnsschen 1000 en 1700 gram- 

 men. De meting van een gelijk aantal schedels heeft doen zien , dat het 

 volume van die schedels van 1300 tot 1900 kub. centimeters verschilt. 

 Deze uiterste cijfers zijn progressief met elkander verbonden. 



4". De verschillen in gewicht der hersenen en in volume der sche- 

 dels tusschen de individuen van een en hetzelfde ras, wisselen aanmer- 

 kelijk af van het eene ras tot het andere. Die verschillen zijn des te 

 grooter, naarmate het ras hooger geciviliseerd is. Men heeft bevonden 

 dat het verschil tusschen het volume van de grootste en de kleinste 

 volwassen mannelijke schedels is: 



bij den Gorilla 148 kub. cent. 



» » Neger 204 » » 



» » ouden Egyptenaar ..:.... 353 » » 

 » » Parijzenaar der 17de eeuw . . . 472 » » 

 » » hedendaagschen Parijzenaar. . . 593 » » 



De verschillen tusschen de grootste en kleinste schedels zijn dus bij den 

 hedendaagschen Parijzenaar driemaal grooter dan bij den Neger; zg zijn 

 ook bij den eersten grooter dan bij zijne voorvaderen uit de 17de eeuw. 



5". De lichaams-hoogte heeft eenigen invloed op het volume der her- 

 senen, maar die invloed is zeer gering. Wanneer men alle individuen 

 van dezelfde lengten in groepen vereenigt en het gemiddelde gewicht 

 van de hersenen bij elke groep neemt, dan ziet men dat het verschil 

 tusschen het gemiddelde gewicht van de hersenen der grootste indivi- 

 duen en dal van de hersenen der kleinste nauwelijks 100 grammen be- 

 reikt, terwijl dat verschil bij individuen van dezelfde grootte soms 

 300 is. 



6", Bg gelijke grootte heeft de vrouw lichtere hersenen dan de man. 

 Het gewicht van 17 hersenen van mannen, van 155 tot 160 centim. 

 lengte, vergelijkende met dat van 17 hersenen van even groote vrouwen, 

 vindt men tusschen deze beide gemiddelden een verschil van 172 

 grammen ten voordeele der mannelijke hersenen. 



7". Het verschil tusschen het gewicht der hersenen, en daarom tus- 

 schen het volume der schedels , bij den man en de vrouw , neemt steeds 

 toe naarmate men op de ladder der beschaving hooger klimt, 

 zoodat ait het oogpunt van de hersenmassa en gevolgelijk van het ver- 



