382 NOG EENIGE WOORDEN OVER EDISON's PHONOGRAAF. 



een vijl wordt gestreken, bewijst genoeg dat daar ook zeer onvol- 

 komen exemplaren in omloop moeten z^'n. 



De inrichting van het werktuig te Londen verschilde van de op bl. 

 264 en 265 afgebeelde alleen daardoor, dat de beweging der rol niet 

 door een krukje met de hand, maar door een raderwerk met wind- 

 vleugel en dalend gewicht werd teweeggebracht. Die rol was reeds met 

 bladtin bedekt toen ik er bij kwam ; het palletje , dat het raderwerk 

 in stilstand hield , werd weggedrukt , de vertooner plaatste den mond 

 voor het trechtertje en sprak nu , zeer luid maar zonder te schreeuwen , 

 daar een viertal zeer bekende engelsche rijmregels uit , van Jack Romer 

 in hts corner en van Mother Hubhard ivith her cuphoard. Daarna werd het rader- 

 werk weder tot stilstand ge])racht , de rol teruggeschoven tot dat het 

 pennetje van het trilplaatje weder raakte aan het begin der daardoor 

 gedurende het spreken in het bladtin voortgebrachte groef, en nu het 

 raderwerk weder in beweging gesteld. Ik hoorde nu al de uitgesproken 

 woorden weder ; alle stembuigingen en de eigenaardige klank van 's spre- 

 kers stem waren volkomen te herkennen en dit alles klonk even luid 

 als zijne stem wanneer hij gewoon sprak , zoodat ik het zonder eenige 

 inspanning verstond, toen ik mij zoover als het lokaaltje dit toeliet, 

 dat is op ongeveer drie meters afstand, van het werktuig begaf. Niet 

 alle medeklinkers werden evenwel even duidelijk weergegeven. Toch 

 geloof ik niet dat dit mij het verstaan der woorden aanmerkelijk zou 

 hebben bemoeielijkt , veel minder onmogelijk gemaakt, ook al waren 

 ze niet zoo bekend geweest. Op mijn verzoek werd nu de rol weder 

 teruggeschoven en tot omwenteling gebracht. En weder hoorde ik het- 

 zelfde , zonder dat er in sterkte , duidelijkheid of klankvorm een merk- 

 bare vermindering kon worden waargenomen. Op mijne vraag hoe dik- 

 wyls zulk eene herhaling van het eenmaal gesprokene wel mogelijk 

 was , ontving ik ten antwoord : minstens twintig malen. 



Nu maakte ik zelf het raderwerk vrij , sprak luide in het trechtertje 

 de twee eerste regels van het "Wien neerlandsch bloed", en zong die 

 vervolgens , in het begin vrij zacht maar met toenemende sterkte , zoodat 

 ik bij de laatste woorden mijn stem zooveel mogelyk had uitgezet. Ik 

 heb nooit vreemder gewaarwording ondervonden, dan toen ik eenige 

 oogenblikken daarna het instrument die woorden hoorde herhalen met 

 mijn eigen stemgeluid als 't ware gephotografeerd ! En nog treffender 

 was dit bij 't herhalen van het gezongene. Ook de eerste, zacht ge- 

 zongen, woorden kwamen duidelijk terug en de laatsten ontlokten rog 



