WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 7 



jaar klimt met het aantal zonnevlekken, nader te toetsen. Gelijk men weet 

 hebben de zonnevlekken eene periode van elf jaren. Bestaat er verband, dan 

 moeten ook de hoeveelheden van gevallen regen eene dergelijke periode ver- 

 toonen , in dier voege dat de maxima en minima van beide verschijnsels samen- 

 vallen. Nu kent men van 1813 af de hoeveelheid regen die jaarlijks te Madras 

 gevallen is. Van 1810 tot 1867 zijn 6 elfjaars-perioden van zonnevlekken 

 verloopen, en 1877 kan mede als de 7*1^ periode van een minimum der zon- 

 nevlekken in de beschouwing worden opgenomen. Werkelijk bevond hij dat van 

 1810 tot 1877 zes groote schaarschheden van voedsel, die ofiBcieel met den 

 naam van "hongersnood" waren bestempeld, zijn voorgekomen, en vijf daar- 

 van samenvielen eensdeels met groote droogten, anderdeels met eene minimum- 

 periode der zonnevlekken. Hij heeft zijne uitkomsten in een aantal tafels samen- 

 gevat, waarvan de volgende er eene is. 



Gemiddelde hoogte van Gemiddeld betrekkelijk 



den gevallen regen te aantal zonnevlekken , 



Madras, in Engelsclie volgens wolf. (1810— 



duimen. (J813— 1876.) 1860.) 



Elfde reeks van jaren in den cyclus van 

 elf jaren (minimum-periode) 37,03 10,9 



Eerste en tweede reeks van jaren in 

 denzelfden cyclus 42,07 10,0 



Derde en vierde reeks van jaren in den 

 cyclus 49,12 39,8 



Vijfde en zesde reeks van jaren (maxi- 

 mum-periode) 54,64 73,4 



Zevende en achtste reeks van jaren. . 52,36 53,7 



Negende en tiende reeks 49,02 33,5 



{Nature, 13 Sept. 1877, p. 425.) 



Ofschoon nu hier het samen treffen der maxima en minima van beide ver- 

 schijnselen zeker in het oog vallend is , zoo is het duidelijk dat dit alleen voor 

 Madras en de aangrenzende streek geldt. Dat het jaar 1877, in weerwil dat 

 het ten opzichte der zonnevlekken een minimum-jaar is , dit in westelijk Europa 

 niet ten opzichte van den gevallen regen is, weten wij door eigen ondervin- 

 ding al te goed. Toch is het op zich zelf geenszins onwaarschijnlijk, dat het 

 aantal en de hoegrootheid der zonnevlekken één der vele invloeden is, waar- 

 van de hoeveelheid gevallen regen afhankelijk is , en dat die invloed zich op 

 bedoelde gedeelten van den aardbodem sterker gevoelen laat dan elders. 



HG. 



