18 WETENSCHAPPELIJK BIJBLA.D. 



NATUURKUNDE. 



Oorzaak der zwaartekracht. — Sedert le sage voor vele jaren getracht 

 heeft rekenschap te geven van de verschijnselen der zwaartekracht, als zijnde 

 het gevolg van tegen lichamen drukkende stroomen van zoogenaamde ultra- 

 mundane deeltjes, en het meer en meer duidelijk is geworden dat het aan- 

 nemen eener actio in distans geene verklaring is , heeft reeds menigeen getracht 

 het vraagstuk, waaraan de werking die wij zwaarte noemen moet worden 

 toegeschreven, optelossen. De ultramundane deeltjes van le sage als een 

 herschenschim verwerpende, hebben anderen hun toevlucht genomen tot de 

 bewegingen des ethers, die het heelal vervult. Het laatst is dit geschied en, 

 naar het ons voorkomt, met vrij goed gevolg, door den heer s. tolver pres- 

 ton, in het Philos. Magazine, Nov. 1877 p. 364. Hij grondt zich daarbij 

 voornamelijk op de kinetische theorie der gassen , en toont aan dat , indien 

 het medium , dat het heelal vult , als een uiterst verdund gas wordt beschouwd , 

 daaruit de hoofdwet der zwaartekracht , dat deze namelijk toe- of afneemt in 

 reden van het vierkant der afstanden, van zelf voortvloeit. Voor een uittrek- 

 sel overigens is deze verhandeling uit den aard van haren inhoud minder 

 geschikt. "Wij verwijzen er derhalve alleen onze lezers naar, die nader inlich- 

 ting verlangen omtrent den stand van een der belangrijkste vraagstukken die 

 de natuur aan haren denkenden beschouwer aanbiedt. hg. 



De telephoon. — De nieuwsbladen hebben in den laatsten tijd tallooze berich- 

 ten aangaande proefnemingen met dit werktuig bekend gemaakt en reeds is 

 het in een groot aantal exemplaren in ons land verspreid. Al zijn nu die be- 

 richten in dit opzicht volstrekt niet eenstemmig , en al heerscht er zelfs onder 

 proefnemers , die met hetzelfde instrument werkten , dienaangaande nog eenig 

 verschil van gevoelen , toch zal de meest algemeene indruk wel deze zijn , dat 

 het werktuig , om in het dagelijksch leven de diensten te bewijzen , welke het 

 publiek daarvan verwacht en naar de eerste daarvan tot ons gekomen berich- 

 ten verwachten kon, nog velerlei verbetering, of laat ons liever zeggen aan- 

 vulling en uitbreiding behoeft , en dat de industrie zich te vroeg daarvan mees- 

 ter heeft gemaakt, om het in het groot en daardoor tegen geringen prijs in den 

 handel te brengen. Dit laatste vooral is verderfelijk, omdat nu honderden en 

 duizenden zich een naar zij meenen op eigen ondervinding gegrond oordeel 

 vormen aangaande "de telephoon", terwijl zij eigenlijk toch over niets anders 

 oordeelen kunnen dan over de deugden en gebreken van het eenig exemplaar 

 daarvan, dat hun toevallig in handen is gekomen. 



