40 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



ruimten een voorbehoedmiddel tegen die caries zou wezen. De vraag is nu 

 of zulk een dicht aaneensluiten der tanden , 't geen met sterk orthognathisme 

 en dus met kortheid der kaken kan samenhangen , ook eene ethnologische 

 eigenaardigheid ^wezen kan, waaruit dan de slechte toestand der tanden bij 

 sommige rassen te verklaren zou zijn. — Hangen bij de meer prognathische 

 rassen de grootere tusschenruimten der tanden en de sterkere ontwikkeling 

 der kiezen ook misschien juist met het prognathisme samen? d. l. 



VERSCHEIDENHEDEN. 



Cryptogamisch ferment in typhoid bloed. — V. feltz had den 12den Augus- 

 tus gelegenheid eene lijderes aan eene typhoide ziekte eenig bloed te ontnemen. 

 Het werd volgens de methode van pasteur met groote voorzorg tegen lucht- 

 contact (warm gemaakte canule enz.) opgevangen in een kolf, gevuld met door 

 hitte gezuiverde lucht. In een andere dergelijke kolf deed hij op dezelfde wijze 

 eenig bloed van een gezonden hond , en in twee andere kolven gistende ammo- 

 niakale urine , na voorafgegane filtratie. In November opende hij achtereen- 

 volgens de vier kolven , en vond in het typhoide bloed eene enorme hoeveel- 

 heid kleine eivormige korrels , waarvan sommige vrij waren , anderen in reek- 

 sen van 3 , 4 en 6 samenhingen , zoodat zij op korrelige draden geleken ; zij 

 vertoonden echter geen eigene beweging, zooals de bacteriën en vibrionen in 

 rottend bloed (denkelijk ten gevolge van de concentratie van den door de stof- 

 wisseling der cryptogamen in het bloed voortgebrachte gistingsproducten, die 

 volgens NaGELi de levenswerkzaamheid van de cryptogamen zelve, die ze 

 voortbrachten, verzwakken), In het bloed van den hond en in de urine vond 

 hij niets dergelijks. Overigens verspreidde geen der vier vochten eenige rotach- 

 tige lucht, — het typhoide bloed alleen een reuk sui generis. {Compt. rend.^ 

 Tom. LXXXV,pag. 1288.) d. l. 



