VORMVERANDERING DER STOF. 18 



"En weder gingen niet slechts duizenden jaren, maar even zoovele 

 eeuwen voorbij. En onderwijl was het veen door scheikundige werking 

 en de ontzaggelijke drukking der bovenliggende lagen in de harde, 

 glanzende steenkool veranderd. 



"Zoo had ik , nietig kool&tofdeeltje , als bestanddeel van die reusach- 

 tige massa's veenstof en later van steenkool, onder voortdurende gedaante- 

 verwisseling eeuwen in den schoot der aarde gerust, toen op eens in 

 mijn nabijheid krachtig werd geklopt en gehamerd. Er werd een 'mijn 

 aangelegd in de steenkoollaag , waartoe ik behoorde. In groote stuk- 

 ken werd het kostbaar mineraal naar de oppervlakte gebracht en zoo 

 mocht ook ik eindelijk weer het daglicht aanschouwen. 



"Niet lang daarna lag ik boven een groot vuur in den oven eener 

 fabriek. Hoe warmer ik werd, des te meer gevoelde ik neiging, om 

 met de zuurstofdeeltjes, die mij van alle zijden omringden, een ver- 

 eeniging aan te gaan. Eindelijk werd de kracht, die mij aandreef , on- 

 wederstaanbaar ; ik was reeds heftig aan 't trillen en stootte nu plot- 

 seling tegen zulk een zuurstofdeeltje aan. Een groote hoeveelheid 

 warmte ging door den schok van ons uit, daarna was 't ons onmo- 

 gelijk om weer van elkander te scheiden. Wij waren koolzuur gewor- 

 den en in dien nieuwen vorm steeg ik snel in de lucht naar boven 

 en was weldra ver verwijderd van de plaats , waar ik als steenkool 

 vertoefd had. 



"Slechts kort evenwel kon ik mij vrij om de aarde bewegen. Het 

 koolzuurdeeltje , dat mij bevatte, kwam op een zonnigen dag, met anderen, 

 dicht bij een boom , en wel in onmiddellijke aanraking met een zijner 

 bladeren. In die bladeren waren vele openingen , die de menschen huid- 

 mondjes noemen, daardoor gingen wij snel naar binnen in een der 

 cellen van 't blad. Daar vonden wij water en waren weldra genood- 

 zaakt nog meer koolstof- en ook zuurstof- en waterstofdeeltjes op te 

 nemen in onze verbinding , en toen dit geschied was , vormden wij met 

 elkander een klompje, zetmeel , dat later weder in een celwandje werd 

 veranderd. 



"Nauwelijks was dit gebeurd, of de boom werd door menschenhan- 

 den geveld en voor de bereiding van houtskool bestemd. Toen ik weder 

 de warmte gevoelde, vond ik geen zuurstof, waarmede ik mij kon 

 verbinden. De waterstof- en zuurstofdeeltjes , waarmede ik celstof vormde, 

 lieten mij weldra los , om met elkander en met andere zich te vereeni- 

 gen en ik bleef alleen terug in het stuk houtskool, waarin gij heden 



