pasteur's onderzoekingen over de gisting. 29 



Pasteur wydt verder in zijn boek een hoofdstuk aan den beweerden 

 overgang van verschillende organismen in elkander, en toont aan, dat 

 deze niet plaats heeft. Bij deze proeven moet men bijzondere voorzor- 

 gen nemen om de organismen , die men wil aankweeken , zuiver te krijgen, 

 In de lucht en aan de oppervlakte der verschillende voorwerpen komen 

 kiemen van allerlei lagere organismen voor. Men moet zich niet voor- 

 stellen dat op alle plaatsen al de verschillende organismen aanwezig 

 zijn; integendeel, de verspreiding is zeer ongelijkmatig, en op sommige 

 plaatsen komen kiemen voor, die elders weer ontbreken. Maar in elk 

 geval zijn in meerdere of mindere mate , en met meer of minder ver- 

 scheidenheid , overal kiemen aanwezig, en deze bemoeielijken de proe- 

 ven om één organisme zuiver aan te kweeken zeer , door zich ongemerkt 

 er onder te mengen. Ja, zelfs kunnen ze bij het groeien de overhand 

 krijgen , wanneer de vloeistof voor hun ontwikkeling gunstiger is dan 

 voor die van de organismen, die men zuiver wil aankweeken. In een 

 zelfde vloeistof kunnen alle organismen niet even goed leven. Zoo schaadt 

 b. V. de zuurheid van een vloeistof aan de ontwikkeling der bacteriën, 

 organismen die bij elke rotting optreden, en is daarentegen voordeelig 

 voor den groei der schimmels. Een alkolische vloeistof werkt juist om- 

 gekeerd. Men begi'ijpt, dat deze toevallige bijmenging van vreemde kie- 

 men en het dientengevolge ontstaan van vreemde organismen in een 

 vloeistof, waarin men meende een enkel organisme zuiver gezaaid te 

 hebben, aanleiding kon geven tot de meening, dat deze vreemde or- 

 ganismen ontstonden óf uit niet levende stof, óf door vervorming van 

 de organismen, die men meende gezaaid te hebben. 



Bekend met deze bron van fouten, wist pasteur ze te vermijden. 

 Hij deed in de eerste plaats proeven met Penicülium glaucum , een zeer 

 gewone schimmelplant. Om deze zuiver te krijgen , vulde hij verscheiden 

 glazen ballons met eed zuurachtig vocht, dat voor de ontwikkeling 

 van schimmels geschikt was, kookte dit, trok de halzen der ballons 

 uit en smolt ze dicht. Daarna brak hij er op de eene of andere plaats 

 de punt af. De lucht treedt snel binnen en voert kiemen mee , die in de 

 vloeistof vallen. De ballons worden dadelijk weer dichtgesmolten. In een 

 zeker aantal ziet men schimmels ontstaan; dikwijls ziet men Penicülium 

 glaucum alleen groeien , omdat de kiemen daarvan in de lucht zeer tal- 

 rijk zijn en dus de meeste kans hebben in de ballons te vallen by het 

 openen. Men neemt nu wat sporen van de zuivere Penicillium op een 

 platina-draadje dat door verwarming van kiemen gezuiverd is, en mei 



