40 VORMVERANDERING DER STOF. 



het besluit voert, dat ook zg aan voortdurende verandering zijn on- 

 derworpen, dat ook hun bestaan, al wordt het door milliarden van 

 eeuwen gemeten, niet eeuwig duurt, dat ook zij het aur der geboorte 

 hebben gekend. 



Een dier hemelbollen is onze aarde. Haar geschiedenis is ons het best 

 bekend , en haar lot kunnen wij met veel waarschijnlijkheid gissen. Doch 

 ook hier is naast veel dat den naam van wetenschap waard is , nog onein- 

 dig veel meer , dat niet meer dan waarschijnlijk mag heeten. En wie de ont- 

 zaglijke draagkracht van zulk een voorspelling beseft , zal de wetenschap 

 er niet minder om achten, die hier dikwijls slechts aarzelend durft spreken. 



Green sterfelijk wezen heeft de geboorte der aarde bespied^ en toch 

 kunnen wij ons een voorstelling maken van de wijze, waarop zij zou 

 kunnen ontstaan zijn. Wij hebben dit te danken aan de geniale hypo- 

 these , die door den beroemden la place en reeds vroeger door den 

 scherpzinnigen kant is uitgedacht en verkondigd. Volgens die onderstel- 

 ling maakte de stof onzer aarde , evenals die der andere lichamen , welke 

 tot ons zonnestelsel behooren , een deel uit der zon. De hitte dier zon 

 was groot boven alle beschrijving; zij overtrof nog verre den ontzet- 

 tenden warmtegraad, dien zij nog heden bezit. Dientengevolge ver- 

 keerde zij geheel in den damp- of gasvormigen staat , terwijl zy om 

 hare as een snelle ronddraaiende beweging volbracht. De snelle om- 

 wenteling deed de middelpuntvlieding ontstaan, dezelfde kracht waar- 

 door het koord wordt gespannen , waaraan een steen in het rond wordt 

 geslingerd. Door de werking dier kracht werd de reusachtige dampbol 

 eerst afgeplat aan de polen, terwijl daarna groote massa's, losgerukt 

 van zy n lichaam , werden voortgeworpen in de ruimte. Die massa's ver- 

 kregen eerst den vorm van den bol omgevende ringen , die echter weldra 

 moesten scheuren en tot kleinere bollen ineen vloeien, die in gesloten 

 banen om het centrale lichaam der zon gingen kruisen. Die bollen waren 

 de planeten en één daarvan was dus onze aarde. 



Ziedaar, met een vluchtig woord, de stoutste hypothese geschetst, 

 die wellicht ooit in het menschelijk brein werd geboren. Met warmte 

 en bewondering ontvangen , later door velen betwijfeld , is zij door de 

 nieuwste ontdekkingen — door de ontleding van het licht der hemel- 

 lichamen verkregen — in velerlei opzicht bevestigd. In afwachting van 

 later onderzoek dienaangaande , mogen wij aan hare waarheid gelooven , 

 omdat zij alleen van de wording des zonnestelsels een aannemelijke 

 voorstelling geeft. 



