VORMVERANDERING DER STOF. 41 



Als een bol van dampen , die zich allengs tot vloeibaar gloeiende 

 massa's verdichtten , gelyk de zon thans nog is , snelde de aarde toen 

 langs een kringvormige baan de ijle ruimte door, stroomen warmte en 

 licht naar alle zijden rondom zich verspreidend. 



Eeuwen lang vloog zij zoo voort, en onderwijl werd door de ont- 

 zettende uitgaaf aan warmte de beschikbare voorraad steeds minder. 

 BiscHOF trachtte door proeven aangaande de afkoeling van gesmolten 

 basalt eenigermate den tijd te benaderen , gedurende welken de aarde 

 in genoemden toestand verkeerde. Hij vond , dat voor een afkoeling 

 van 2000 tot 200 graden door de aarde niet minder dan 350 millioenen 

 jaren moesten besteed zijn. 



Eindelgk moest toch het tijdstip komen , waarop de oppervlakte 

 stolde. Toen konden waterdampen zich op den bol verdichten en, na 

 telkens nedergeslagen en als stoom te zijn vervluchtigd, eindelijk als 

 blijvende zeeën de scheuren en ondiepten vullen. Een deel van het oor- 

 spronkelijk gas bleef door zijn natuur voor verdichting bewaard. Dit 

 is de dampkring , die nog heden onze aarde omgeeft. 



Nog waren het zuiver schei- en natuurkundige krachten , die de 

 vormverandering der aardsche stoffen beheerschten. Doch allengs werd 

 de aarde rijp voor het ontvangen van hoogere vormen. In één punt 

 des tijds in het verre verleden verschenen in de onmetelijke zeeën de 

 eerste moneren en de eerste levende cellen. 



Gebeurtenis , grootscher dan de ontzettende woeling der vurige ele- 

 menten in het vormingsproces dat voorafging! ondoorgrondelijk mys- 

 terie ! Tusschen de doode materie on het leven , werkend in den vorm 

 eener eenvoudige cel, ja zelfs in dien eener volkomen structuurlooze 

 monere , ligt een onpeilb^e afgrond , dien de wetenschap wellicht nimmer 

 zal dempen. Van waar kreeg de jeugdige aarde de eerste kiem van het 

 Wen? Was zij een vormverandering der levenlooze stoffen op aarde, 

 of werd zij haar toegeworpen door een ander hemellichaam? Was in 

 het heelal het leven eeuwig aanwezig , gelijk de materie zelf? Maar 

 waar school het dan weg , wie beschermde het , toen de ruwe krachten 

 waarvan la place spreekt, de ontzettendste warmte verwekten? Is 

 ook het leven eenmaal geworden ? Wie schetst ons dan de verwant- 

 schap tusschen de doode stof en het leven ; wie schakelt beide aaneen 

 tot gelijksoortige deelen van een onverbreekbaar geheel? 



In de eerste cel lag een volheid van toekomstig leven besloten. Door 

 vermenigvuldiging en trapsgewijze ontwikkeling gaf zij in den loop 



