46 VOBMVERANDERING DER STOF. 



is, inoeteu zich allengs kometen verzamelen. Reeds nu zijn daar 

 ongetwijfeld talloos velen aanwezig, die ons oog met de beste kij- 

 kers gewapend , nog nimmer heeft kunnen aanschouwen. Daar dwar- 

 relen dan eenmaal millioenen dier staartsterren door elkander. Her 

 en derwaarts vliegend , zullen er telkens velen met elkander in 

 botsing geraken , om dan , met elkander vereenigd , met snelheid hun 

 weg te vervolgen. Zoo worden dan de verspreide steenblokken tot 

 grootere massa's vereenigd , die de kleinere , die hen voorbijgaan , 

 met kracht zullen aantrekken en tot zich doen naderen. Is eens 

 een reusachtige ophooping van steenbrokken tot stand gebracht, dan 

 zal niets meer weerstand bieden aan de aantrekking , die zij uitoefent. 

 Met steeds toenemende snelheid zullen de kometen uit den omtrek haar 

 beweging naar die stofmassa richten , om er weldra op neder te storten 

 als een dichte hagel van steengruis. De aanhoudende krachtige schokken 

 der op elkander stootende massa's zal een onbeschrijfelijke hitte ont- 

 wikkelen , waardoor het geheele gevaarte zal worden gesmolten , ja zelfs 

 in dampen en gassen zal opgaan. Onderwijl heeft een krachtige zijde- 

 ■lingsche botsing aan het geheel een draaiende beweging gegeven; de 

 middelpuntvlieding treedt weer in werking, en weldra is de chaos van 

 dampen en gassen in een reusachtigen nevelbol veranderd. Een nieuwe 

 zon is geboren , die schitterende golven van warmte en licht in alle 

 richtingen uitzendt. 



De laatste schakel van de keten der vormverandering sluit aan de eerste 

 weer aan. De stof kan van nieuws af den ouden kringloop volbrengen. 

 Nieuwe planeten zal de maagdelijke zon uit haar eigen lichaam formee- 

 ren , waaruit in den loop der tijden het weelderigste leven ontstaan zal. 



Hoe aangrijpend wordt thans de wet, die de wisseling der vormen 

 beheerscht ! 



Als de stralende dagvorstin reeds lang is ter kimme gedaald en wij, 

 in het nachtelijk uur, in de eindelooze ruimte staren , waarin de sterren 

 fonkelend zweven, dan wordt de stroom van gedachten , in het woelige 

 leven gewekt , op eenmaal tot stilstand gebracht. In één machtig denk- 

 beeld lost al ons denken zich op. Het is dat van eeuwige kalmte en 

 rust, van een bestendigheid zonder einde of begin , waarvan de eeuwige 

 sterren ons spreken , die daar boven ver verheven zijn boven het ge- 

 meene lot , dat eiken sterveling wacht. En toch , als de ziel zich van 

 den eersten onweerstaanbaren greep heeft hersteld , en het denken zijn 

 vrijheid herkrijgt, dan wijkt die grootsche gedachte voor een andere, 



