HE^ LAATSTE NIEUWS VAN EDISON. 57 



tuig en do telegrafen in de negentiende eeuw. Naar dezen, men zou 

 kunnen zeggen eenigszins zelfzuchtigen maatstaf berekend , is edison , 

 of althans schijnt hij — want men weet niet wat de toekomst voor zijne 

 uitvindingen heeft weggelegd — naast deze reuzen nog een dwerg. Maar 

 men kan billijker zijn en behoort dit te wezen als men een objectief 

 oordeel vellen wil , en dan vraagt men alleen naar de mate van in- 

 spanning en geestesarbeid van den man, waardoor hij tot al die uit- 

 vindingen is gekomen, bovenal naar de meerdere of mindere oorspron- 

 kelijkheid , dat is voor zulke zaken genialiteit , waarvan zij doen blijken. 

 En wanneer men zóó tracht zich een beeld te vormen van edison , dan 

 kan men dit niet aanzien, maar men ziet er tegen op ; dan buigt iedereen, 

 die maar eenigszins zich kan voorstellen wat het zegt eene uitvinding 

 te doen en die te beproeven en aan te vullen en levensvatbaar te maken , 

 vol eerbied het hoofd voor dien man en erkent in hem , zoo niet een 

 der grootste en machtigste, dan toch zeker het vruchtbaarste genie 

 van de negentiende eeuw, van alle eeuwen misschien. 



Het voornaamste en meest algemeen belangrijke van wat er in den 

 laatsten tijd van edison's nieuwe uitvindingen bekend is geworden, zal 

 hieronder kortelijk worden beschreven. 



Het eerst een nieuwe elektromagnetische motor. Iedereen weet dat 

 zulk een werktuig ten doel heeft om, door middel van een in een ge- 

 wone galvanische batterij voortgebrachten elektrischen stroom , eene 

 beweegkracht te doen ontstaan , met andere woorden , om die kracht te 

 verkrijgen door wat men in algemeenen zin zou kunnen noemen "ver- 

 branden" van zink of ijzer, zooals die in het stoomwerktuig wordt 

 verkregen door verbranding van kool. Dit doel is bereikt in tallooze 

 verschillende inrichtingen , die in de laatste veertig jaren zijn uitgevon- 

 den. Geen van die allen heeft echter het stoomwerktuig kunnen ver- 

 dringen of zelfs zich daarnevens een bescheiden plaatsje verwerven in 

 de praktijk. En dit omdat zij , bij onmiskenbare voordeden , dit ééne 

 alles beslissende nadeel hadden, dat een paardenkracht , die zij leverden , 

 vele malen meer "brandstof" verbruikte, dus evenveel malen meer 

 kostte dan dezelfde kracht van het stoomwerktuig. Edison wil dat dit 

 bij zijn werktuig geheel anders zij. Terwgl in alle vroeger bekende in- 

 richtingen van dien aard , zegt hij , 90 procent der kracht van de batterij 

 verloren gingen, en dus slechts 10 werden gebruikt, gaat in het mijne , 

 juist omgekeerd, slechts 10 \ verloren. 



De nevensstaande figuur kan van de samenstelling van edison's "Zf«r- 



