LEVENSSCHETS VAN WILLEM JACOB 's GRAVESANDE. 69 



op werd besloten dat men zich , "soude informeeren op de bequaemheyt 

 van eenige persoenen, dewelcke daer toe soude in consideratie koomen, 

 omme vervolgens hierop nader te worden geresolveert , zooals den dienst 

 van de universiteijt sal koomen te vereijschen." 



Eerst drie maanden later is de zaak op nieuw bij Curatoren ter ta- 

 fel gekomen, namelijk in de vergadering van 19 Mei, toen Curatoren , 

 zooals de notulen luiden : "naa rijpe deliberatie op de loffelijke getuijge- 

 nisse die haar zijn voorgekomen van de naarstigheijt , geleertheijt en 

 verdere goede qualiteijten van den heer willem jacob 's gravesande, goed- 

 gevonden ende geresolveert hebben den voor^" heer 's gravesande , 

 tot ords Professor Astronomise et Matheseos op deze Universiteijt te 

 beroepen op een Tractemt van Agt honderd guldens, ende de Privilegiën 

 voordeelen en immuniteijten aan de selve professie dependeerende, en- 

 de sal van deselve beroepinge aen de meergemelte heer 's grave- 

 SANDE, bij de navolgende Missive kennisse werden gegeven." 



Hierop volgt een deftige latijnsche brief aan 's gravesande , waarin 

 men, te midden van de gewone plichtplegingen, niet verzuimt te 

 vermelden, dat al de kosten, aan z^"ne verplaatsing verbonden, 

 zullen worden vergoed, en men er hem tevens opmerkzaam op 

 maakt, dat zyne private coUegiën ^luculentissimos reditus'^ kunnen op- 

 leveren. 



Men zal wellicht met eenige bevreemding hebben gezien , dat 's gra- 

 vesande, die aan zijne verdiensten omtrent Physica schier uitsluitend 

 zijn roem te danken zou hebben , niet om Physica , maar om Astro- 

 nomie en Mathesis te doceeren , naar Leiden is beroepen. Hij heet de 

 opvolger van de volder te zullen^] zijn , en deze onderwees immers zoo- 

 wel Physica als Astronomie en Mathesis ! 



De schijnbaar vreemde handeling van Curatoren laat zich echter uit 

 den toenmaligen toestand te Leiden gereedelgk verklaren. 



Het is bekend dat het geven van publieke lessen oorspronkelijk de 

 eigenlijke en eenige taak eens hoogleeraars was. Of hij buitendien pri- 

 vate collegien zou geven was eene zaak die hem alleen aanging; hij 

 was er in alle gevallen toe bevoegd , en die bevoegdheid strekte zich zelfs 

 uit tot vakken, waarover anderen, ambtshalve, publieke lessen hadden te 

 geven. Ofschoon die publieke lessen van lieverlede in hetgeen wij thans 

 populaire voordrachten zouden noemen , waren ontaard , en de private 

 collegien meer en meer op den voorgrond waren getreden, zoo waren 

 de oude vormen, zoo als het zoo dikwerf gaat, toch blijven voort- 



