lt:vensschets van willem jacob 's gravesande. 77 



den beschouwd worden, en dat het overigens wel wenschelijk was van 

 die FJementa een studieboek te maken voor hen, die verder in de mathe- 

 matische wetenschappen gevorderd waren. Het zou echter te betreuren zijn 

 geweest, zoo 's gravesande, om zijn doel te bereiken, zijn boek voor de 

 volgende uitgaven had omgewerkt en er het plan, waarnaar het ge- 

 schreven was , aan had opgeoflerd. Hij heeft het gelukkig niet gedaan, 

 en die betoogen vindt men dan ook niet verspreid in den text, maar, 

 als aanhangsels, achter sommige hoofdstukken. 



Men had het 's gravesande schier als eene misdaad aangerekend, dat 

 hij nergens in zijn boek bronnen opgaf, nergens de namen meedeelde 

 van hen, die zich omtrent het een en ander het meest verdienstelijk 

 hadden gemaakt. Men was zelfs zoo ver gegaan van te vragen , of hij 

 zijne lezers in den waan had willen brengen, dat men alleen aan hem 

 en aan newton al het nieuwe, dat in de laatste tijden gevonden was, 

 te danken had. — Nooit zeker was er minder grond voor zoodanige be- 

 schuldiging, 's Gravesande had reeds in de voorrede van de eerste uit- 

 gaaf gezegd , dat de schrijver van een elementair boek niet geacht wordt 

 iets nieuws, wat den inhoud betreft, te leveren, dat er dus geene spraak 

 van kon zijn , dat hij , hetgeen hij meedeelt, voor eigen vinding wil laten 

 doorgaan. Ik heb, voegde hij er bij, zonder opgave van bronnen , rechts 

 en links genomen wat ik voor mijn doel noodig achtte — het heeft veel 

 van het bekende gezegde van molière: ^^je 2)rends mon bien oüje Ie frouve'' 

 -— ieder kan het zijne terug nemen , ik wil niets als het mijne beschouwd 

 hebben, 's G-ravesande is echter later voor den aandrang bezweken , en 

 heeft in de voorrede der derde uitgave de bronnen, waaruit hij geput 

 had, opgegeven. Die taak is echter voor hem geene lichte geweest, want 

 hij had de slechte gewoonte van weinig of niets op te scb rijven. Kwam 

 er wat nieuws aan den dag, dan hechtte hij er veel meer gewicht aan 

 dat nieuwe in zich op te nemen en te verwerken , dan zich den naam 

 van hem, aan wien men dat nieuwe verschuldigd was, in het geheugen 

 te prenten. 



Men zal het wellicht vreemd vinden, dat ik bij een boek, dat toch 

 maar een leerboek was, zoo lang heb stil gestaan. Het zij mij echter 

 vergund op te merken, dat men van dit leerboek kan zeggen : beschouw 

 het al dan niet in het licht van zijn tijd, het is, wat methode en 

 helderheid van voorstelling betreft , tot nu toe door geen ander geëven- 

 aard. In de beste leerboeken van onzen tyd komen, en het zou onbil- 

 lijk zijn er den schrijvers eene grief van te maken, tal van plaatsen 



