106 PAEASITISMUS IN HET PLANTENUIJK. 



die hier niet in het breede besproken kan worden. Voldoende zij het 

 op te merken, dat deze aardappelziekte , die sinds 1845 bekend is , stel- 

 lig wordt ingeleid door den schimmel, dien men Peronospora infestans 

 noemt. Zoo leven er nog ontelbare bloemlooze woekerplanten , die door de 

 onbestemde kleur, door de fijnheid van het weefsel en de verborgen levens- 

 wijze , nauwelijks in het oog vallen, maar wier rampzalige werking heinde 

 en verre schade aanbrengt. Alle komen hierin overeen, dat zij samen- 

 gesteld zijn uit fijne draden, en lichaampjes voortbrengen , die door hunne 

 buitengemeene kleinheid zich ongezien maar ontzaglijk snel verspreiden. 



Zelfs de grootere schimmelsoorten — paddestoelen , champignons — 

 zijn in hoofdzaak zoo samengesteld als de straks beschrevene. Maar hun 

 eigenlijk weefsel bevindt zich onder den grond. Dagen lang, voordat 

 zij uit den bodem oprijzen, leefden zij reeds verborgen tusschen afge- 

 vallen bladeren en andere organische overblijfsels. Het voor ons zicht- 

 bare gedeelte , de gesteelde hoed , is de drager der voortplantingscel- 

 len, die alleen door de lucht kunnen opgenomen en verbreid worden. * 



De schimmel die de druivenziekte veroorzaakt, de ziekten in onze 

 graangewassen enz. enz. zouden om hunne belangrijkheid hier alle nog 

 een plaats kunnen vinden, als het mijn bedoeling was over schim- 

 mels alleen uit te weiden. Ik stelde mij evenwel slechts voor door 

 eenige verschillende voorbeelden een denkbeeld te geven van hetgeen 

 men onder parasitisme in het plantenrijk verstaat en van de wijze 

 waarop het zich openbaart. 



III. 



De schimmelplant is volstrekt niet gebonden aan hoogere planten 

 alleen, zij kan haar voedsel eveneens ontleenen aan gewassen, die in 

 mate van ontwikkeling of even hoog of zelfs belangrijk lager staan dan 

 zij zelve. Er is een groote groep van bloemlooze planten , die men Wieren 

 of Algen noemt , planten die voor het meerendeel in het water leven en 

 dus tegen den aanval van schimmels vrij volledig beschut zijn. Haar 

 kleur is of groen of bruin of rood; de grootte wisselt van '/300 ^^' 

 tot 500 Meters toe. De vormen zijn zeer uiteenloopend, want men 

 treft er aan , en wel onder de allerkleinste , die bolrond zijn , andere 

 die de gedaante van een draad bezitten, terwijl weer andere een be- 

 langrijke breedte en lengte, maar een uiterst geringe dikte bezitten, 



' De Paddestoelen of Ho edz wammen leven niet van levende wezens , maar van plant- 

 aardigen afval. Ook onder de Phanerogamen vindt men zulke afvalplanten. 



