DE UITVINDING DER SLINGERUURWERKEN. 127 



van een slinger aan bürgi's uurwerken bewijzen, en ten tweede dat 

 de slinger, waarvan het thans te Kassei bewaarde planeten-uurwerk 

 van BüRGi werkelijk voorzien is, daaraan in veel lateren tijd is toe- 

 gevoegd. 



Veel ernstiger zgn de aanspraken van galilei, die trouwens reeds 

 grootendeels aan van swinden wel bekend waren. Toch schrijft deze 

 de uitvinding aan huygens toe , even als ook later s. günther , in zijne 

 QueUenmassige Darstellung der Erfindungsgeschichte der Pendeluhr, te 

 vinden in zyne Vermischte Untersuchungen zur Geschichte der mathema- 

 thischen Wissenschaften, Leipzig 1876, p. 308. 



Daarentegen hebben e. albers , de uitgevers der verzamelde geschrif- 

 ten van GALILEI {Le Opere di Galileo Galilei, Firenze , 1856) en c. v. ge- 

 blek in zijn geschrift: galileo galilei und die Römische Curie nach 

 den authentischen Quellen, iStuttgart 1876, de uitvinding aan galilei 

 toegekend. 



Wat is nu hier de waarheid? 



De heer gerland komt, na zorgvuldige overweging der verschil- 

 lende nog aanwezige bewijsstukken , tot de volgende uitspraak. 



"Galilei heeft het slingeruurwerk in 1641 uitgevonden; huygens 

 heeft, zonder van galilei's uitvinding te weten, deze in 1657 nog 

 eens gedaan. Doch terwijl de toestel van galilei onbekend bleef en 

 nooit toepassing gevonden heeft, vond die van huygens zeer spoedig 

 algemeenen ingang en werd weldra overal in toepassing gebracht." 



Het komt ons voor, dat die uitspraak in hoofdzaak juist is. Alléén 

 zouden wij er nog het volgende aan willen toevoegen. De wijze waarop, 

 volgens het door galilei ontworpen plan, de slinger als regelaar der 

 beweging met het uurwerk moest verbonden worden , verschilde daarin 

 van die van huygens, dat zij merkelijk samengestelder was, terwijl 

 de door dezen uitgedachte inrichting veroorloofde, op zeer eenvoudige 

 wijze elk bestaand rader-uurwerk van een slinger te voorzien. Dit 

 mag dan ook wel de hoofdreden geweest zijn waarom zijne uitvinding 

 zoo spoedig ingang vond. hg. 



