DE HELIOSTAAT IN DEN OORLOG. 



i 



Toen onze 's geavesande voor omstreeks anderhalve eeuw den he- 

 liostaat uitvond , dacht hij er voorzeker niet aan , dat dit werktuig 

 immer een rol in den oorlog zoude spelen. Een heliostaat is niet 

 anders dan een spiegel verbonden aan een uurwerk, waardoor deze 

 zoo bewogen wordt, dat de zich daarin terngkaatsende zonnestralen 

 altijd in dezelfde richting geworpen worden. Nu weet elk dat men 

 door glas teruggekaatste zonnestralen op zeer grooten afstand zien 

 kan. De ondergaande zon verguldt de vensters van gebouwen die men 

 zelve slechts even met het bloote oog onderscheiden kan, en opzette- 

 lijke waarnemingen hebben geleerd dat, indien men het oog met een 

 verrekijker wapent , de door den spiegel van een heliostaat terugge- 

 kaatste zonnestralen op eenen afstand van 6 of 7 uren gaans , — d. i. 

 b. V. van Utrecht naar Amsterdam , — nog duidelijk gezien worden. 



Heeft men eenmaal lichtstralen ter zijner beschikking, dan kan men 

 daarmede ook seinen geven. Een dergelijk alphabet als dat van morse, 

 hetwelk bij den elektrischen telegraaf in gebruik is, veroorlooft alle 

 mogelijke woorden te spellen. Men vervangt slechts de korte en lange 

 streepjes, die daarbij in gebruik zijn, door korte en lange perioden 

 van licht en van duisternis. Men ziet gemakkelijk in dat dit door 

 tijdelijke bedekking en niet-bedekking der spiegelende oppervlakte ge- 

 schieden kan. Een enkele korte lichtschijn b. v. beteekent e; een korte, 

 gevolgd door een langeren lichtschijn a; een lange lichtschijn gevolgd 

 door drie korte is b; een lange, een korte, een lange, een korte geeft c, enz. 



In landen waar, zoo als in Europa, de zon slechts zelden eenigszins 

 aanhoudend schijnt, zoude het nat van den heliostaat als seingever 

 zeer beperkt zijn. Maar in sommige tropische en sub-tropische streken, 

 waar de zon soms vele weken achtereen dagelijks aan den hemel 

 schijnt, is dit anders. Be engelschen hebben dit ingezien, en werkelijk 

 speelt de heliostaat in hunne tegenwoordige oorlogen tegen de Afgha- 

 nen en de Zoeloes een gewichtige rol. Alleen daardoor is het hun 

 mogelijk geweest met den by Ekowe opgesloten kolonel pearson in 

 geregelde gemeenschap te blijven. 



Een opstel in het tijdschrift Nature van 3 April, van den heer 

 BADEN PRiTCHARD, leert ous dat bij elk bataljon infanterie en bg elk 



