OVER DEN RHÉ-ELEKTROMETER. 229 



In plaats van een voortdurenden galvanischen stroom kan ter proef- 

 neming gebruik worden gemaakt van de wrijvings elektriciteit , alsmede 

 van geïnduceerde stroomen. Door sterke elektrische stroomen wordt de 

 naald op 90" O. of 90 "^ W. getrokken, zoolang de kern van het draad- 

 klosje blijft liggen. 



Het bezigen van do beschreven kernen levert het voordeel op , dat 

 men het feitelijke bewijs in handen heeft in welke richting de stroom 

 de draadwinding heeft doorloopen ; want de stukjes stalen breinaalden 

 daartoe gebezigd, blijven, als de elektrische stroom eenigszins krachtig 

 was, jaren lang magnetisch. 



Het is daarom eene hoofdvoorwaarde om juiste resultaten te verkrijgen, 

 dat de kern bij het insteken in het klosje geen spoor van magnetis- 

 mus aanbiedt. 



De afstand tusschen het draadklosje en de magneetnaald is zeer klein 

 genomen, opdat elektrische stroomen van geringe sterkte daarop zou- 

 den kunnen inwerken. 



De rhé-elektrometer kan zoowel met een bliksemafleider, als met 

 telegraaflijnen in verbinding worden gebracht. 



Bij het schryven der voormelde verhandeling in de Bulletins de 1' Aca- 

 démie had de Hoogleeraar melsens nog geene gelegenheid gehad , het toe- 

 stelletje bij eenen bliksemafleider te bezigen , maar wel bg verschillende 

 telegraaflijnen , zooals op de stations te Leuven , Mechelen , Antwerpen 

 Landen , Aalst , Brugge , Ostende en Kortr^k. 



De rhé-elektrometer werd geplaatst op de aardlijn voor de aard- of 

 grondplaat, en stelde dus de verbinding daar tusschen den El. stroom 

 der galvanische batterij, als deze de telegraaflijn, seintoestellen enz. had 

 doorloopen, en den grond. Bij het seinen doorloopt de galvanische stroom 

 steeds de draadwinding van den rhé-elektrometer, maar kan op den 

 stand der naald alleen een zeer geringen invloed uitoefenen als slechts van 

 één station wordt geseind. Bij heen en weder seinen tusschen de sta- 

 tions wordt de inwerking op de naald vernietigd , omdat de richting 

 der stroomen tegenovergesteld is. Zelfs in het eerste geval ontstaat er 

 geen blijvend magnetismus. 



Als daarentegen eene krachtiger tijdelijke of voortdurende ontlading 

 door den rhé-elektrometer plaats grijpt, wordt de magneetnaald ge- 

 woonlijk naar het oosten of westen geworpen , en blijft meerendeels 

 na eenige schommelingen op 90" O. of W. staan, zoolang de kern 

 niet is weggenomen. Dit verschijnsel is waargenomen, ofschoon in de 



