OVER DEN RHÉ-ELEKTROMETEE.. SSl 



ontwikkelde magnetismus in de kern zeer zwak , en levert geen grooter 

 afwijking dan 30" oostelijk of westelijk, terwijl door de inwerking 

 eener donderbui , hetzij in de onmiddellijke nabijheid of in de verte , 

 de naald op 90 '^ oostelijk of westelijk wordt gedreven. 



Ten slotte leert de rhé-elektrometer dat de elektriciteit der aarde 

 meermalen bij het vallen eener donderbui van teeken kan veranderen , 

 d. i. negatief of positief worden. 



Bewijzen daarvan vindt men o. a. in eene waarneming te Leuven. 

 Gedurende een zwak onweder op die plaats schommelde de naald tus- 

 schen 3 en 4 graden in oostelijke en westelijke richting. Tien minuten 

 na het einde der bui werd de magneetnaald plotseling op 87" W. ge- 

 worpen. Men merkte daarbij op, dat tegelijk het isoleerend papier van 

 den bliksemafleider was doorboord op de l^"n in de richting van Ant- 

 werpen. De aarde was in dit geval positief geëlektriseerd. 



Dat die toestand geruimen tijd kan duren , leert ons eene waarneming 

 te Mechelen. De naald week 85" westelijk af des namiddags ten 12 u. 

 45 ra. Des avonds ten 8 u. 50 m. brak het onweder boven die stad 

 los, waarbij de naald denzelfden stand behield. De richting van den 

 elektrischen stroom toonde aan, dat de aarde positief elektrisch was ge- 

 bleven. Zeer snel kan de wisseling der ongelijknamige elektriciteiten plaats 

 grijpen. Op 1" Juli 1875 werd te Leuven, bij een onweder in de rich- 

 ting van Namen, de afwijking van de magneetnaald ten 8 u. 25 m- 

 V. m. 80^ oostelijk waargenomen. Twee minuten later werd de naald op 

 85" westelijk geworpen, en tevens bespeurde men dat het isoleerend papier 

 van de bliksemafleiders op de lijnen naar Namen licht was doorboord. 



Veeltijds heeft men te Brugge , Mechelen en andere plaatsen waar- 

 genomen dat de naald afwisselend bij iederen opvolgenden bliksemstraal 

 van het Oosten naar het Westen werd geworpen. Te Brugge werd op 

 18 Juli 1875 gedurende' een onweder dat van 3 u. 45 m. nm. tot 

 5 u. 55 m. aanhield, de magneetnaald tien malen naar het oosten en 

 twaalfmaal naar het westen gedreven. 



Soms ook kan de elektrische stroom , ofschoon er vele bliksemstralen 

 voortschieten , dezelfde richting blijven behouden , en daarna plotseling 

 herhaaldelijk omgekeerd worden. Zoo toonde de magneetnaald te Leuven 

 bij stormachtig weder, op 12 Augustus 1875, eene afwijking van 90" 

 W. Ten 8 u. 14 m. v. m. deed een bliksemstraal de naald op 90' O. 

 wgken. Bij toenemende hevigheid van het onweder, wierp een zware 

 bliksemstraal de naald weder op 90" W. ten 8 u. 26 m. 



