NASCHRIFT. 



Nadat ik kennis had gekregen van de uitkomsten in België met 

 den rhé-elektrometer van Prof. melsens , trad ik in overleg met mijnen 

 geachten vriend den heer d. h. c. kistemaker, een welbekend liefheb- 

 ber der natuurkunde alhier, om ook hier ter stede eenige waarnemingen 

 met deze werktuigen te bewerkstelligen. Ten gevolge daarvan kwamen 

 de volgende inrichtingen tot stand. Het huis door genoemden heer 

 op de Heerengracht bewoond, heeft een tuin, lang 25 m. tusschen het 

 woonhuis, dat 25 m. en het tuinhuis , dat 4 m. is. Van den top van het 

 huis tot den top van het tuinhuis werd een matig dikke koperdraad ge- 

 spannen, waarvan het eene uiteinde langs het huis geïsoleerd met de 

 duinwaterleiding werd verbonden, terwijl het andere einde langs het 

 tuinhuis geïsoleerd werd gehecht aan eene in den grond gegraven 

 koperen plaat. Op den zolder van het huis werd een rhé-elektrometer 

 in de keten geschakeld, met de voorzorgen en wijze hierboven be- 

 schreven. De aardgeleiding voltooide de sluiting der keten. 



Hiermede zijn de volgende uitkomsten verkregen. 



Op 11 Mei 1878, ten 11 u. 15 m. vm. , werd bij een donderslag de 

 blauwe of noordpunt 20" oostwaarts afgedreven. 



Op 21 Mei ten 6 u. 10 m. nm. werd de blauwe punt tijdens een 

 donderbui met hagel 48" ivestwaarts geworpen. 



Op 19 Juni , ten 3 u. nm. waren tivee, in stede van één, elektrometers 

 in de keten gebracht. De blauwe punten der naalden werden tijdens 

 een onweder ten 7 u. nm. 90" westwaarts gedreven. De ijzeren staafjes 

 waren vrij sterk gemagnetiseerd. 



Tien minuten later werd de naald naar het oosten geworpen op 90" 

 oostelijke afwijking; ten 7 u. 45 m. nm. werden de naalden weder op 

 90" ivestwaarts teruggebracht. Een andere bliksemstraal dreef ze beiden 

 12 minuten later 20" ten oosten. 



Op denzelfden avond ongeveer ten 9 u. werd de stand der naalden 

 weder 35" westelijke afw^king. 



Op 17 September daaraanvolgende, wezen beide naalden tijdens de 

 storm en regenvlagen gedurende den nacht eene afwijking van onge- 

 veer 5" ten oosten aan. 



Op 19 September, des avonds ten 8 u. 10 m., werden beide naalden, 

 door twee hevige bliksemstralen op 90" oostelijke afwijking gebracht. 



