258 KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 



bereiding van metselkalk en cementen , en tot sieraad. Wy gebruiken 

 de glasheldere kristallen van koolzure kalk in optische instrumenten 

 en bewonderen de grillige gedaanten der druipsteenen , die mede uit 

 koolzuren kalk zijn opgebouwd. 



Wanneer wij het fijne, zachte en vormlooze krijt naast een kleurloos 

 en doorzichtig kristal van kalkspaath plaatsen, of het fraai gepolijste, 

 harde marmer vergelijken met den zachten lithographischen steen, of 

 den sprudelsteen van Karlsbad met het dichte en zachte oolithge- 

 steente uit de Jura-periode , zouden wij waarlijk niet vermoeden , dat 

 al deze verschillende stoffen scheikundig zóó nauw aan elkander ver- 

 want waren. 



Weinige verbindingen zijn dan ook bekend , die onder zóó velerlei 

 vormen en zóó algemeen verspreid, zoowel in de korst der aarde, als 

 in de levende natuur voorkomen; weinige zelfstandigheden worden er 

 aangetroffen, die men in zóó groote hoeveelheden vindt en tot zooveel 

 verschillende doeleinden in de industrie aanwendt als koolzure kalk. 

 Bovendien heeft deze verbinding tevens eene groote beteekenis in de 

 zuivere wetenschap verkregen. 



Om deze redenen durf ik hopen, dat het niet onbelangrijk zal zijn, 

 hier een en ander over koolzure kalk mede te deelen. 



In de eerste plaats dienen wij ons dan met den scheikundigen bouw 

 en de samenstelling der verbinding eenigermate nader bekend te maken. 



De wetenschap noemt deze verbinding thans calcium carbonaat ; doch 

 daar zij vroeger koolzure kalk heette en ook tegenwoordig onder dezen 

 naam nog goed bekend is , moge de uitdrukking koolzure kalk hier be- 

 houden blijven ; te meer daar hier niet de zuiver scheikundige verbinding 

 bedoeld wordt, maar de stof, zooals zij, niet zelden door iumengselen 

 verontreinigd , in de aarde gevonden of in de industrie gebruikt 

 wordt , en dus niet geheel hetzelfde lichaam is als calciumcarbonaat. 



De naam koolzure kalk , of koolzuur calcium , geeft reeds dadelijk aan , 

 dat de verbinding uit twee hoofdbestanddeelen, koolzuur en kalk, op- 

 gebouwd is. 



Onder kalk verstaat men de zuurstofverbinding van het metaal cal- 

 cium , een metaal, dat snel en gemakkelijk door zuurstof, waterdamp 

 en koolzuur, dus door den dampkring aangetast wordt en tot heden 

 in het dagelijksch leven of in de industrie van geene beteekenis ge- 

 worden is. 



De kalk blijft achter , wanneer men krijt, marmer, schelpen van buik- 



