260 KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 



het vormen eener verbinding, die, onoplosbaar In water, zich geheel 

 gedraagt als koolzure kalk. 



Het gas , dat door inwerking van vrije zuren op marmer in vrijheid 

 gesteld wordt, is de hoogste zuurstofverbinding van koolstof. Verbran- 

 ding van diamant en graphiet , van planten en dierlijke lichamen, door 

 aanwending eener hooge temperatuur, doch ook langzame verbranding , 

 zooals bij de ademhaling der dieren en bij verrotting , voorts verbranding 

 van lichamen rijk aan koolstof, als vetten en vetzuren, waaruit de 

 kaarsen bestaan ^ geven dus aanleiding tot het optreden van deze zuurstof- 

 verbinding van koolstof, gewoonlyk koolzuur genoemd. 



Laten wij de gassen , die bij onze uitademing in den dampkring ont- 

 snappen, of de gassen, die door het branden eener kaars- of gasvlam 

 ontstaan , door kalkwater strijken , dan vormt zich evenzeer een neerslag; 

 er vormt zich weder koolzure kalk. 



Ontleding van koolzure kalk, verbranding, ademhaling en verrot- 

 ting zijn dus de oorzaken , door welke koolzuur vrijkomt. In de korst 

 der aarde besloten, kan het koolzuur, vooral wanneer de warmte , door 

 scheikundigen arbeid opgewekt , de spanning van het gas aanzienlijk 

 doet toenemen , medewerken tot het opheffen en scheuren van aardlagen. 

 Dus zal het ook uit de korst der aarde in den dampkring treden , zooals 

 o. a. bij de Laacher-See , of in eene enge ruimte hangen blijven, zooals 

 o. a. in de Hondsgrot bij Napels. Bij elke vulkanische uitbarsting ont- 

 snappen groote hoeveelheden koolzuur uit den krater. Hoe ontzaglijk 

 groot moet derhalve de hoeveelheid koolzuur wel zijn, die aanhoudend 

 gevormd wordt ! Maar in den dampkring gekomen , wordt het weder 

 -ontleed. Het zijn de groene deelen van de planten, die, onder inwer- 

 king van het zonlicht , het koolzuur uit den dampkring opnemen , om 

 de koolstof vast te houden , die wij dan weder in zetmeel , aardappel- 

 meel, tarwemeel, enz. terugkrijgen, terwijl een deel van de zuurstof 

 van het koolzuur aan den dampkring teruggegeven wordt. Het zijn 

 dus de groene deelen van de plant, die , onder inwerking van het zon- 

 licht, den dampkring van koolzuur zuiveren. 



Koolzuur is zwaarder dan lucht en kan in een vat , dat met de opening 

 naar boven staat , vrij langen tijd bewaard worden ; door het vat , waarin 

 het koolzuur is , om te keeren , kan men het gas in een ander vat , met 

 lucht gevuld, overgieten. Daar eene vlam, in koolzuur gebracht, uitgedoofd 

 zal worden, kan men met zulk een vlam gemakkelijk aantoonen, dat 

 het koolzuur in het vat is overgegaan, dat het laagst geplaatst was. 



