264 



KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 



Uit de oorspronkelijke , vaste gesteenten door langzame verweering 

 en ontleding losgemaakt, is de kalk in verschillende verbindingen in 

 de natuur verspreid. Een zeer aanzienlijk deel is in koolzure kalk 

 omgezet, en deze kan, opgelost in water, dat zuren en zouten bevat, 

 zooals het water in de bouwaarde, in de wortels der planten indrin- 

 gen. Werkelijk vinden wij koolzure kalk (nevens andere kalkzouten) 

 in de planten terug; soms als bekleedsel, zooals bg sommige wieren, 

 koraal wieren (CoraUinaceae) , dikwijls in kristallen, rhomboëders, soms 

 ook in kristalklieren , die , als zoogenaamde cystolithen , aan eenen 

 steel van celstof met eenig kiezelzuur bevestigd, o. a. bij Ficus elas- 

 tica, voorkomen. 



Zoowel met het water, als door het plantaardig voedsel., gaat kool- 

 zure kalk ook in het lichaam van dieren over. Vandaar dat men bij 

 vele en wel het meest bij lagere diersoorten koolzuren kalk als een 

 voornaam en gewichtig bestanddeel aantreft. In het geraamte van ge- 

 wervelde dieren, in de schaal der vogeleieren, in het harde bekleedsel 

 van sommige schaaldieren , kreeften en krabben, in den koker van 

 enkele kokerwormen , o. a. bij Serpula , komt de verbinding voor. 



Het is in eene kyste van koolzure kalk, dat de gevreesde spiraal- 

 worm {Trichina spiralis) gedurende langen tijd, schijnbaar levenloos, 

 in de spiermassa van een zoogdier opgesloten kan blijven , om , wanneer 

 de omstandigheden gunstig zijn, d. i. wanneer door zuren, zooals het 

 zure maagsap in de maag van een ander zoogdier, de spiermassa, 

 en tevens het kalkhulsel aangetast en opgelost is, zijn verwoestend 

 leven te hervatten. 



Ieder weet , hoe rijk de schelpen van vele weekdieren , Gasteropoden 



Fig. 2. 



B 



^ 



W 



A. ankerplaat. — B, anker van Synapta gldbra. Naar semper. — B^ Snoer van kalk- 

 lichaampjes van Chirodota violacea, — A'. een daarvan vergroot. 



