KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 267 



zand van de Antilies afkomstig, werden niet minder dan 3,840,000 

 stuks gevonden ^ 



Na den dood van planten en dieren in den bodem neergelegd , uit 

 zee bezonken, wordt koolzure kalk vermengd met klei, zand on met 

 organische overblijfselen van andere dieren , — zoo van de aan de Fo- 

 raminiferen nauw verwante en door ehrenberg genoemde Traliedier- 

 tjes, Polycystinen of Radiolariën, wier schalen uit kiezelaarde be- 

 staan, en bovendien met overblijfselen van Diatomeën enz., — tot lagen 

 gevormd, die soms tot eeuwenlange rust zijn gedoemd. 



Als wij nu echter bedenken , dat het leven op aarde zich het eerst 

 in de allereenvoudigste vormen vertoonde , de laagst ontwikkelde dus 

 reeds voorkomen in de oudste lagen , die overblijfselen en afdrukken 

 van levende wezens bevatten; en wij verder bedenken, dat er ook 

 later tijden geweest zijn , waarin de omstandigheden voor de ontwikke- 

 ling en de vermenigvuldiging der Foraminiferen zeer gunstig schijnen 

 geweest te zijn , dan verwondert het ons niet , dat uit alle verschillende 

 perioden en tijdvakken , zoowel onder de oudere als onder de jongere 

 lagen , die de ons bekende korst der aarde samenstellen , kalklagen 

 worden aangetroffen. Van deze lagen noemen wij hier alleen de vol- 

 gende : Grauwacke kalk , Devonische kalk , Steenkolenkalk , Wellenkalk , 

 Schelpkalk , Stinkkalk , Oölith ^ , Coralrag (uit koralen van de Jura- 

 periode) , Witkrijt , Tuf krijt , Nummulitenkalk , enz. 



Vele dezer kalkgesteenten worden als bouwsteen, stoepsteen, tot 

 het branden voor metselkalk , voor cementen , als lithographische 

 steen, als schrijfmateriaal, enz. gebruikt. De genoemde kalklagen zyn 

 van zeer verschillend voorkomen ; dicht , zacht , hoekig , korrelig , aard- 

 achtig of hard, zijn zij nu eens in de korst der aarde diep verborgen, 

 dan weder aan de oppervlakte blootgelegd , niet zelden tot hooge bergen 

 en rotsen opgestapeld en opgeheven (krijtbergen van Albion , het eiland 

 Rügen , enz.) ; bergen , wier eigenaardige , schilderachtige gedaanten 

 dikwijls herinneren aan muren , gedekt door uitgebreide vlakten , die 

 vormen dragen tot kegels , torens , kasteelen en ruïnen gewijzigd. De 

 kalklagen gevormd uit de overblijfselen van planten en dieren en in 



' Zie "De Macht van het Kleine" door Prof. Dr. P. Harting. 



' Oölith of kuitsteen bestaat uit bronsteeutjes , die door een bindmiddel voreenigd 

 zijn. De bronsteentjes zijn korreltjes zand door lagen koolzure kalk omgeven. Kuitsteen , 

 naar de eieren in de kuit van visschen. 



