KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 



275 



De skalenoëder is de halfvorm van de di-hexagonale piramide , en is ge- 

 makkelijk te herkennen aan den eigenaardigen zig-zag- loop der randkan- 



Fig. 7. 



B 



A. Rhoraboëder (R=P.). — S. Rhomboëder (— 1/2 R-)- -- C- Skalenoëder (E,. 3 = r.). 



ten. In het algemeen kan men 4 verschillende typen aannemen , namelijk 

 den rhomboëder, den skalenoëder b" , den zuilvorm en den hexagonalen 

 tafelvorm. ' Dat ook hier rijkdom aan vormen bestaat, leert ons het 

 feit, dat er niet minder dan 41 verschillende rhomboëders, 85 skale- 

 noëders en bovendien 750 combinaties der genoemde grondtypen be- 

 kend zgn. Doch ook in zoogenaamde pseudogedaanten , d. z. vormen, 

 die aan andere verbindingen eigen zijn , kan koolzure kalk gevonden 

 worden; zoo in den vorm in welken aragoniet, anhydriet, coelestin , 

 granaat, zwaarspaath voorkomen. Men vindt de fraaiste kristallen van 

 kalkspaath , kleurloos en doorzichtig, wier hardheid het midden houdt 

 tusschen die van gips en vloeispaath , op IJsland , doch ook in den 

 St. Gothard, Vandaar is de naam IJslandsche spaath afkomstig. 



Aan een dezer kristallen nam erasmus bartholtnus in 1669, het 

 eerst het verschijnsel van dubbelbreking van het licht waar, hetgeen 

 hij in zijn werk getiteld: ^' Experimenta Crystalli Islandici , disdiaclastici , 

 quihus mira et insolita refractio detegitur' (Kopenhagen), beschreven heeft. 

 Wanneer men door een prisma van kalkspaath eene stip , of eene let- 

 ter op papier geplaatst, beziet, neemt men in den regel twee beelden van de 

 stip of de letter waar. De afstand tusschen deze beelden is niet alleen 

 afhankelijk van den brekingshoek van het prisma , maar ook van de 

 richting , in welke de stralen het kristal doorloopen. Een dezer stralen 



' Synopsis der Mineralogie und Oeognosie von Dr. Fb. Senft. 



