278 KOOLZURE KALK IN EN OP DE AARDE. 



denkbeeld geven van den oneindigen rijkdom, de duizelingwekkende 

 verscheidenheid van vormen , in welke koolzure kalk kan voorkomen. 

 Hoe sterk toch verschillen onderling het zachte , fijne krijt en het steen- 

 harde marmer, de donkergekleurde stinkkalk, die bij ontleding zeer 

 onaangenaam riekt , en de prachtige , heldere , en doorzichtige kristallen 

 van kalkspaath ! En toch z^'n al deze stoffen, behoudens kleine in- 

 mengselen , scheikundig aan elkander gelijk ! 



Om deze groote verscheidenheid eenigermate te verklaren, moeten 

 wij ten eerste bedenken dat de omstandigheden, onder welke de ver- 

 binding uit oplossingen is afgezet , of door dubbele ontleding gevormd 

 is , namelijk de temperatuur , de drukking en het indringen van kleinere 

 of grootere hoeveelheden van andere verbindingen , enz. , invloed op vorm , 

 kleur , doorzichtigheid , hardheid , enz. uitoefenen. 



De rangschikking der moleculen in verschillende richtingen tot een 

 kristalvorm kan zeer ongelijk zijn , dus ook de dichtheid , de geleidbaar- 

 heid voor warmte , en de breking van het licht aanmerkelijk verschillen , 

 al blijft de scheikundige samenstelling dier moleculen dezelfde. Zoo ver- 

 schilt soms, zooals bij kalkspaath opgemerkt is, de bouw van een zelfde 

 kristal in verschillende richtingen. De verhouding tegenover elektriciteit, 

 warmte en licht , geleiding , doorlating , absorbtie , terugkaatsing , bre- 

 king , enz. kunnen ons nader inlichten omtrent den bouw der kristallen , 

 den betrekkelijken afstand der moleculen, uit welke die kristallen be- 

 staan. Door het bestudeeren dier verhoudingen moet men dus, gesteund 

 door de bepalingen van andere physische eigenschappen en door de kennis 

 der scheikundige samenstelling , kunnen komen tot de juiste kennis van 

 het verschil, dat men bij isomorphe en polymorphe lichamen, bij allo- 

 tropie en physische isomerie waarneemt. 



De juiste kennis van dimorphe lichamen , zooals de gekristalliseerde 

 koolzure kalk , zóó zuiver in de natuur voorkomend en langs schei- 

 kundigen weg te verkrijgen, kan dus ook veel bijdragen, om ons om- 

 trent den moleculairen bouw van deze en dergelijke verbindingen be- 

 ter in te lichten. 



Wenden wij ons thans tot den laatsten prachtvorm van koolzuren 

 kalk , dien wij te bespreken hebben , namelijk die eigenaardige verza- 

 melingen van kleinere en grootere kristallen, die als druip- of drop- 

 steenen, stalactieten en stalagmieten , bekend zijn. 



Dringt water, dat koolzure kalk of dubbelkoolzure kalk mede- 



