EHEENBERG. 293 



der natuur , dat deze voortgebracht zou hebben zooals voorheen het 

 schuim der zeegolven godinnen voortbracht. 



De verrichtingen van deze ürschleim waren ook zeer merkwaardig. 

 Daar de verschillende deelen der wereld slechts herhalingen van elkan- 

 der waren, moest men in het dierenrijk alle samenstellende deelen 

 van het heelal terug vinden. Daar de hemellichamen in zonnen en 

 aarden verdeeld waren , moest men in de levende wezens ook een 

 zon-element en een aard-element vinden. Het zon-element was 

 het zenuwstelsel en de spieren ; het huidweefsel en het beenstelsel 

 vertegenwoordigden het aard-element. Het zon-element stond zoowel 

 in de hemellichamen als in de dieren boven het aard-element, en moest 

 zich dus het eerst vertoonen. Een beginnend dier moest gevolgelijk 

 slechts vertegenwoordigd worden door zijn zenuwstelsel, en daar alle 

 samenstellende deelen van een hooger dier niets anders zijn dan het 

 equivalent van de eenvoudigste dieren, volgt er natuurlijk uit dat 

 men dieren moest vinden die uitsluitend samengesteld waren uit het 

 zon-element, uit de zenuwzelfstandigheid , uit den Ürschleim. Elk 

 dier in zijn begin zeer klein en tevens zeer eenvoudig zijnde , moesten 

 ook de dieren uit Ürschleim bestaande , zeer klein zijn. En daaruit 

 volgde dat alle zeer kleine dieren, alle mikroskopisch e dieren , alle 

 dieren die men in dien tyd Infusoriën noemde, samengesteld 

 moesten zijn uit een volkomen homogene zelfstandigheid. 



Oken en zijne volgelingen onderstelden overigens dat de Ürschleim 

 van zelf, spontaan, kon ontstaan, en gevolgelijk meende men dat 

 vele dieren op die wijze ontstonden. Daar vooral de Infusoriën slechts 

 klontertjes van dat slijm waren , moesten zij de gewone middelen ter 

 voortteling der hoogere dieren missen. Doch daar zij desniettemin 

 in staat waren om zich te bewegen, moest men wel aannemen dat 

 zij ten minste bewegingswerktuigen bezaten, maar die organen waren 

 niets anders dan eene nauwelijks merkbare , geheel uiterlijke wijziging 

 van de primitive gelei. 



Deze wjjze van de Infusoriën te beschouwen, hun oorsprong en hun 

 rol in de natuur te verklaren , was al te verleidelijk en te eenvoudig , 

 om niet vele geesten mede te sleepen. Men bezat veel te weinig juiste 

 waarnemingen, men had geen andere dan veel te onvolkomene mid- 

 delen van onderzoek, om die beschouwingswijze ernstig te kunnen 

 bestrijden. Zelfs buiten de duitsche school telde zij vele overtuigde 

 aanhangers ; lamarck nam haar volledig aan in zijn Histoire naturelle 



