294 EHUENBEKG. 



des animaux sans vertebres \ de ontwikkelingsleer, die hij het eerst 

 wetenschappelijk gesteund heeft, onderstelt overigens de generatio 

 spontanea van primitive wezens , gevormd uit een levende , volstrekt 

 homogene zelfstandigheid. Welk een onschatbaar argument voor die 

 theorie vormde dus het bestaan van zulke eenvoudige organismen als 

 de Infusoriën der natuurphilosophen ! 



Hetzij in het belang hunner philosophische denkbeelden, hetzij ten 

 gevolge van het ontbreken in de wetenschap van elk stellig bewijs 

 ten opzichte van de structuur der mikroskopische diertjes , waren dus 

 vele natuurkundigen , in het begin van onze eeuw , genegen om zoowel 

 de uiterste eenvoudigheid van structuur-, als het spontane ontstaan van 

 de kleinste wezens aan te nemen. Beide meeningen steunden elkander. 

 De tweede was een gevolg van de eerste , en noodzakelijk om er een 

 geheel wijsgeerig stelsel op te bouwen. Daarom was de verwonde- 

 ring dan ook groot, toen, midden uit Duitschland zelf, de geheel 

 nieuwe stelling opgeworpen werd, dat de Infusoriën tot de meest 

 samengestelde dieren moesten gerekend worden , en ook de bewonde- 

 ring was algemeen, toen de prachtige platen van het groote werk 

 van EHRENBERG , Die Infusionsthierchen als vollkommene Organismen , in 't 

 licht verschenen , platen waarop met de grootste artistieke bedreven- 

 heid de bijzonderheden van het maaksel der kleinste en teederste 

 schepselen afgebeeld waren. 



De naam van eerenberg bereikte toen op eens den hoogsten graad 

 van beroemdheid. Het werk van den berlijnschen geleerde was inderdaad 

 niet slechts een werk van het uiterste geduld , maar ook bovendien 

 van een onmetelijke strekking. Onder de organen der Infusoriën had 

 EHRENBERG sommigcn erkend, die ongetwijfeld ter voortteling dienden. 

 De Infusoriën waren dus in staat hun soort voort te planten , op de- 

 zelfde wijs als do hoogere dieren. Zelfs hadden zij op vele hoogere dieren 

 voor, dat zij zich konden voortplanten niet slechts door middel der sexueele 

 vereeniging , maar ook door knopvorming en door eenvoudige verdeeling. 

 En vandaar hun wonderbaarlijke vruchtbaarheid, vandaar de snelheid 

 waarmede zij zich in zekere gunstige omstandigheden vermenigvuldigen. 



Zou het mogelijk zijn dat wezens, zoo ruim begaafd voor de voortte- 

 ling, zelven geen ouders hadden? Als zy spontaan geboren konden wor- 

 den uit verrottende organische stoffen en zelfs uit anorganische stoffen , 

 als zij niets anders waren dan eene laatste metamorphose der levende 

 zelfstandigheid, zich vastklampende als 't ware aan het leven, en 



