EHRENBERG. 295 



dien gebrekkigen vorm aannemende als om hun terugkeer in de delf- 

 stoffelijke wereld zoo lang mogelijk uit te stellen, als zij konden 

 ontstaan uit of door hetgeen men toen generatio aequivoca noemde — 

 waarom had de natuur hen dan op zoo overtollige wijze van de mid- 

 delen ter voortteling voorzien? 



Ehrenberg besloot — zooals sedert ook pasteur, maar' om andere 

 redenen, gedaan heeft — tot het niet bestaan van eene generatio spon- 

 tanea. "Het leven alleen," zeide h^ , "kan het leven geven," en hij 

 ontkende dat een levend wezen kon voortkomen, anders dan uit of 

 van ouders die daaraan gelijk waren. In dien tijd was dat een stoute 

 verzekering. Stout, omdat heden ten dage sommige mannen der weten- 

 schap haar nog voor gewaagd houden , omdat in spijt van de onderzoe- 

 kingen van een pasteur, een tyndall en vele anderen, ondanks de uit- 

 stekende diensten die de tegenovergestelde leer aan de chirurgie en aan 

 de industrie bewezen heeft , er toch nog ernstige denkers zyn , die zich nog 

 door de- aanlokkelijke hypothese der generatio spontanea laten verleiden. 



En geen wonder ! Immers op den bodem van de leer der ontwik- 

 keling uit zich zelf, ligt voor den mensch de stille hoop om eenmaal 

 de voorwaarden te vinden van de eerste ontwikkeling van het leven. 

 De meeniug, die de schoone onderzoekingen van berthelot over de 

 synthesis der organische verbindingen zoo luide heeft toegejuicht, 

 is dezelfde die , in spijt van alle teleurstellingen , in het binnenste 

 van vele natuurkenners nog het geloof onaangetast laat, dat het leven 

 niets anders is dan een bijzondere wijzigingstoestand van de anorga- 

 nische stof en van de physische krachten , een wijziging die , om haar 

 te doen ontstaan , de tegenwoordige macht der natuur niet te boven 

 gaat. En heeft de natuur wel een enkel geheim dat de mensch niet 

 eenmaal hoopt te ontraadselen? 



De spontane generatie is de grondslag van de ontwikkelingsleer. 

 Wie zegt dat hij een transformist is , moet gevolgelijk en noodzakelijk 

 een heterogenist zijn. 



Het groote werk van ehrenberg dat wij boven reeds even noemden , 

 Die Infusionsthiercken als vollkommene Organismen , ein Bliek in das 

 liefere organische Lehen der Natur , verscheen eerst in 1838; maar se- 

 dert zijn intrede in de studie, toen hij nog eenvoudig student was 

 aan de berlijnsche akademie, had hij met kracht de spontane generatie 

 aangetast. In het begin van onze eeuw geloofde men, wel is waar, 



