304 EHUENBERG. 



gronden die weldra door den mensch op zijn beurt in bezit genomen 

 zullen worden. Zulk een verschijnsel heeft een groote aantrekkingskracht 

 voor den natuurkundige. Doch de vorming van madreporen-eilanden is 

 niet zoo gemakkelijk te begrijpen als men zou meenen. In de vorming en 

 ligging dezer eilanden ontmoet men vele zonderlingheden , die men reeds 

 lang getracht heeft te verklaren. Ehrenberg , die slechts een vrij beperkt 

 gedeelte van de tropische zeeën gezien had , kon geen algemeene theorie 

 van de vorming der madreporen-eilanden geven, maar zijn schoonephy- 

 siologische studiën over de koraaldieren, zijne onderzoekingen betreffende 

 de levenswijs dier dieren, en van de omstandigheden waarin zij leven 

 en zich het best ontwikkelen, hebben tot grondslag gediend voor de 

 zoo eenvoudige theorie, die door charles darwin is voorgesteld en 

 sedert door alle geleerden is aangenomen. 



Deze onwillekeurige medewerking met den beroemden engelschen wijs- 

 geer zou daarom in 't vervolg niet voortduren. Ehrenberg heeft steeds 

 duidelijk te kennen gegeven, dat hij een tegenstander was van de 

 transformistische leer. En toch hebben wij aan hem het bewgs te dan- 

 ken , in zijne Beohachtungen über die Affenarten in Sennaar , Cordofan und 

 Nubie, en in üeber den Cynocephalus der Aegypter ^ dat, onder den 

 naam van den god Thot, de oude Egyptenaars een soort van baviaan 

 vereerden , dien zij als een zeer geleerden en machtigen voorvader van 

 hun ras beschouwden. De theorie van de afstamming van den mensch 

 uit een aap klimt dus tot in de hoogste oudheid op; zij heeft hare 

 adelbrieven even goed als de eerwaardigste geloofsbelijdenis. 



De boven besproken werken van ehrenberg zijn bijna bij uitslui- 

 ting samengesteld naar aanleiding van de documenten , die hij in Afrika 

 had verzameld. Bij de werken die nu volgen, heeft hij ook gebruik 

 gemaakt van andere documenten , verzameld aan de kusten der Oost- 

 zee, die dikwyls door ehrenberg zijn bezocht, alsmede van die welke 

 hij bijeengebracht had op zijn reis met von humboldt in den Oeral , den 

 Altaï, Siberië en Midden-Azie. Die reis geschiedde in het jaar 1829. 



Na zijn terugkomst gaf ehrenberg in de Annales des Sciences naturelles 

 een beschrijving uit van den tyger en den panter van het noorden van 

 Azië, en verscheidene andere werken over de geographische versprei- 

 ding der infusoriën. Wij komen later op die werken terug. 



(7 Slot in een volgende aflevering.) 



