EHRENBERG. 327 



Van alle schepselen die in dezen prachtigen atlas zijn afgebeeld 

 zijn zonder twijfel de merkwaardigsten de Ro tif e ren of Ead er- 

 diertjes , welker wonderbaar samengestelde organisatie door ehren- 

 BERG het eerst beschreven is. Hier is geen twijfel mogelijk: het schild 

 dat het lichaam bedekt , beschermt de spieren die de roteereude organen 

 en de verdere toestellen in beweging brengen , het spijsverteringskanaal 

 met zijn beide zoo duidelijke openingen, en zijn zonderlingen kauw- 

 toestel die altijd in beweging is, het zenuwstelsel met zijn zenuwen 

 die naar de spieren of naar de helder roode oogvlekken loopen, het 

 genitaalstelsel, de urineorganen — alles is even duidelijk. Latere ont- 

 dekkingen hebben die van ehrenberg slechts vermeerderd en beves- 

 tigd. Het is onbetwistbaar dat de Rotiferen diertjes zijn met een zeer 

 hooge organisatie; men heeft er over gedacht hen bg de Schaaldieren 

 te voegen, men beschouwt hen tegenwoordig met meer recht als ver- 

 tegenwoordigende een bijzondere groep van de groote afdeeling der 

 Wormen. 



Toen ehrenberg de met trilharen bezette Infusoriën bestudeerde, 

 infusoriën die wel geen roteerende organen hebben , doch weinig klei- 

 ner zijn dan de raderdiertjes , meende hij dat zij eene niet minder 

 merkwaardige , ofschoon een weinig verschillende en vooral minder 

 duidelijk in het oog vallende organisatie hadden dan de laatsten. 

 De spieren en het zenuwstelsel schenen met de andere weefsels ver- 

 smolten te zijn, maar het genitaalstelsel was gemakkelijk genoeg 

 waar te nemen ; samentrekbare blaasjes , zich met een rhytmische 

 beweging verwijdende en samentrekkende , toonden duidelijk het be- 

 staan van een vochtomloop en van een toestel daarvoor aan , en 

 eindelijk , men kon niet twijfelen aan het bestaan van een mond en 

 een anus, en derhalve mocht men met reden een spijsverteringskanaal 

 onderstellen. Door een kunstgreep, waarop ehrenberg later gaarne 

 de aandacht vestigde, trachtte hij de aanwezigheid van dat spijsver- 

 teringskanaal te bewyzen. Hij deed een fijn poeder van karmijn of 

 indigo in het water, waarin die diertjes leefden. Weldra slikten zij eene 

 zekere hoeveelheid van die kleurstof in , en ehrenberg meende haar 

 in het binnenste der diertjes te zien, in een reeks van blaasjes of 

 zakjes hangende aan den wand van een bochtige buis. Deze infu- 

 soriën hadden dus verscheidene magen, en daarom gaf hij haar den 

 naam van Foli/gastrica , veelmagigen. Overigens nam ehrenberg 

 ook eenvoudiger georganiseerde wezens aan: de Polycystincn en de 



