328 EHRENBERG. 



Polythalamien, die men tegenwoordig gewoon is Radiolariën en Fora- 

 miniferen te noemen. 



Op de verwondering en de bewondering , die in het eerst door deze 

 onderzoekingen van ehbenberg waren opgewekt, volgde evenwel een 

 reactie , die soms zeer hevig werd. Zoowel in Dnitschland als in Frank- 

 rijk ontkende men dat de Infusoriën andere organen dan trilharen 

 hadden. Die diertjes waren, beweerde men, eenvoudige cellen, gevormd 

 uit een buitenste vlies en een inhoud , somtijds voorzien van een kern 

 en van een kernlichaampje. Een fransch geleerde , wiens onvermoeide ijver 

 slechts met die van ehrenberg zelf vergeleken kan worden , dujar- 

 DiN , hoogleeraar te Rennes , verzette zich met kracht tegen de denk- 

 beelden van den berlijnschen geleerde. Het lichaam is gevormd , zeide hij , 

 uit een eiwitachtige zelfstandigheid, die nog niet eens vleesch is , waaraan 

 men den naam van sarcode kan geven, en waarin de stroomen, ver- 

 wekt door de trilharen, toevallige holligbeden doen ontstaan. De 

 spijzen gaan in die volkomen tijdelijke holligheden , en worden daarin 

 verteerd. In alle deelen van het lichaam kunnen zich zulke voorbij- 

 gaande , zulke tgdelijke magen vormen , die , wel verre van de samen- 

 gesteldheid van het organismus der Infusoriën te bewijzen , integen- 

 deel zijne uiterste eenvoudigheid aantoonen. 



De sarcode van dujardin is in de wetenschap bestaande gebleven 

 onder den naam van protoplasma. Het protoplasma verschilt niet veel 

 van de primitive gelei , van den Urschleim van oken , behalve de the- 

 oretische denkbeelden waaruit de laatste geboren was. Overigens is het 

 zonder den minsten twijfel dat die sarcode, dat protoplasma, bijna 

 geheel alleen de volkomen homogene zelfstandigheid van vele levende 

 wezens vormt : sarcode is het , die de kwartsachtige schaal der Polycys- 

 tinen en de kalkachtige schaal der Foraminiferen uitzweet. Eene menigte 

 embryo's van planten of dieren zijn langen tijd uit een dergelijke stof 

 samengesteld , en men kan niet ontkennen dat deze homogene sar- 

 code het grootste gedeelte van het lichaam der hoogste Infusoriën 

 uitmaakt. Maar tegenwoordig moet men ook luide verkondigen dat, 

 als EHRENBERG zich in enkele bijzonderheden bij zijn onderzoekingen 

 der Infusoriën heeft kunnen bedriegen , als het in 't bijzonder onmo- 

 gelijk is het bestaan der vele magen , die hg aan zijne Polygastrica 

 toeschreef , aan te nemen , de bekwame mikrograaf toch niet ver 

 van de waarheid verwijderd was, toen hij verzekerde dat de trilhaar- 

 infusoriën soms zeer samengestelde organismen zijn. Dank zij de 



