ÈHRENBERG. 33S 



als een gewoon scheikundig lichaam , en door te onderzoeken , zooals 

 wij boven gedaan hebben , of het gewettigd is eene gelijkheid van 

 het protoplasma en zulk een scheikundige samenstelling aan te nemen , 

 uiten wij volstrekt geen voorbarig oordeel over den grondslag zelven 

 van het geschilpunt. 



Het leven van het protoplasma is overigens verre van onbeteeke- 

 nend in de tegenwoordige natuur. Overblijfselen van Wortelpootigen 

 of Rhizopoden (Foraminiferen en Radiolariën) bedekken den bodem 

 van den oceaan met een dikke slijkkorst. Hun rol in de vorming der 

 lagen van de aardkorst is niet minder merkwaardig geweest. De dikke 

 lagen, van het krijt bestaan bijna uitsluitend uit de schalen of pant- 

 sers van deze dieren. De overblgfselen van de groote gewervelde dieren 

 zijn als 't ware verdwenen en verloren gegaan in de massa's, die hun 

 oorsprong aan mikroskopische wezens te danken hebben. Het was ook 

 EHRENBERG die het eerst dit zoo belangrijke en zoo volkomen onver- 

 wachte feit ontdekte. Hij had het bestaan van vormen van infusoriën, 

 onderling zeer gelijk aan elkander, waargenomen in alle gedeelten der 

 aarde die hij had onderzocht; zijn onderzoekingen hadden zich zelfs 

 nog veel verder kunnen uitstrekken , want van alle kanten vloeiden 

 er bouwstoffen voor zijn werken naar zijn laboratorium. En het was 

 niet altijd de liefde voor de wetenschap of de nieuwsgierigheid die 

 hem klanten bezorgden. De koningin van Pruisen , die over de mikros- 

 kopische wereld had hooren spreken , die ehrenberg zelfs in het op het 

 oog zuiverste water zoude hebben ontdekt , ontstelde zeer bij de gedachte 

 dat zij misschien alle dagen , zonder het te weten , duizende levende we- 

 zens inslikte. Zij wilde geen frisch water meer drinken , zoolang ehren- 

 berg niet zorgvuldig de pompen had onderzocht, die het kasteel 

 van water voorzagen. Maar ook de putten hebben, zoo het schijnt, 

 delicate attenties voor gekroonde hoofden, want terwijl al het water 

 te Berlijn van infusoriën krioelde , hadden de putten van het kasteel , 

 ten pleziere van de souvereine, zich, zeer galant, zoo zuiver gehouden 

 als de morgendauw. Doch de pasja abdim-bey in Abessinie was niet 

 zoo gelukkig als de koningin van Pruisen: Ehrenberg moest hem de 

 middelen aan de hand doen om de wateren van zijn land van de mi- 

 kroskopische wezens die er in krioelden, te zuiveren, want zonder dit 

 zou de pasja, nadat hij die wezentjes onder het raikroskoop van zijn 

 jeugdigen bezoeker gezien had , zich zeker van dorst hebbeu laten sterven. 



