340 ÈHRENBER6. 



zekerde: "een orgaan verdwijnt eerder dan dat het zich verplaatst,' 

 zeide ehkenberg: "dezelfde organen vindt men bij alle dieren, maar 

 hunne vormen, hunne afmetingen, hunne betrekkingen tot elkander 

 kunnen veranderen , en dit is het wat hun determinatie dikwijls zoo 

 moeielijk maakt." 



De blatnville , zooals ook bonnet van Grenève , geloofde aan eene 

 trapsgewijze volmaking der wezens, die veroorloofde van het 

 infusiediertje tot den mensch , een onafgebrokene reeks te vormen , hoe- 

 wel deze eenige vertakkingen kon vertoonen. 



De hedendaagsche wetenschap heeft zeer veel voordeel gehad van 

 't geen er waar was in deze wijsgeerige meeningen. Maar zij heeft de 

 strekking om zich op een ander terrein te plaatsen. Ook zij zoekt een 

 algemeene formule van het dierenrijk , en zij vraagt of deze haar niet 

 door embryogenetische studiën verschaft zal worden. Getroffen 

 door de fondamentale gelijkheid van het ei in zijn eerste ontwikkelings- 

 phasen in de geheele reeks der dieren , volgt zij met een weetgierig 

 oog de vorming en de groepeering der stoffen die , uit elkander gebo- 

 ren , zich stuk voor stuk samenvoegen , om de meest verschillende or- 

 ganismen op te bouwen. Zij teekent met de grootste zorgvuldigheid 

 de perioden op, gemeen aan de ontwikkeling der wezens, de punten 

 waar de afwijkingen beginnen, en tracht de oorzaken van die afwijkin- 

 gen te raden. Zij verwijdert, zooveel in haar vermogen is, van tevoren 

 opgevatte theoretische denkbeelden , en van de onpartijdige waarneming 

 der feiten vraagt zij hare bewijsstukken, maarzij mag het grondbeginsel 

 niet vergeten , 't welk de bron van alle stellige wetenschap is : "elk 

 verschijnsel is het gevolg van vroegere verschijnsels." De dieren zijn 

 voor haar verschijnsels, waarvan zij den oorsprong zoekt in vroegere 

 verschijnsels van dezelfde orde. Voor de eenheid van plan van 

 physiologische of anatomische samenstelling tracht zij de eenheid 

 van oorsprong in de plaats te stellen. 



De toekomst zal leeren of zij ongelijk heeft met dezen nieuwen weg 

 in te slaan , waarheen erhenberg , zijns ondanks, niet weinig heeft bij- 

 gedragen haar te voeren. 



