EN HAAR INVLOED OP DE BESCHOUWING DER NATUUR. 361 



De meeuiiig van baco vond dan ook ondersteuning bij de grootste 

 natuurkundigen van dien tijd; zoo verklaarde boyle de warmte als 

 oen trillende beweging der atomen en newton , ofschoon hij het licht 

 als stof beschouwde, nam aan dat de warmte zou bestaan in ether- 

 trillingen. Ook christiaan huygens hield de warmte voor een bewe- 

 ging. In 1677 gaf hij in de Parijsche Akademie van wetenschappen zijn 

 meening hierover aldus te kennen: "Het is hoogst waarschijnlijk dat 

 de warmte door een beweging ontstaat, eene sterke door eene zeer 

 levendige , eene zwakke door eene langzame beweging. In één woord , 

 ik weet wel niet , welk soort van beweging de warmte is , maar ik houd 

 haar voor eene beweging." ' Het is hoogstwaarschijnlijk dat het begrip 

 van het bestaan van een zoogenaamde warmtestof eerst later, in de 18e 

 eeuw , zich op den voorgrond begon te stellen , en wel hoofdzakelijk tenge- 

 volge van de belangrijke onderzoekingen van black , wilke en crawford 

 over soortelijke en latente warmte. Deze natuurkundigen bepaalden de 

 hoeveelheden warmte die vereischt werden om gelijke gewichtshoeveel- 

 heden van verschillende stoffen een zelfde temperatuurs verhooging te 

 doen ondergaan. Zoo vonden zij onder anderen dat om één kilogram ijzer 

 één graad in temperatuur te verhoogen slechts ongeveer ^het één tiende 

 van de warmtehoeveelheid noodig was , welke vereischt werd om aan 

 één kilo water diezelfde temperatuursverhooging te geven. Om dit 

 te verklaren , nam men nu aan dat het water een tienmaal grootere 

 hoeveelheid warmtestof dan het ijzer in zich moest opnemen om even- 

 veel als het laatste in temperatuur te stijgen , en dit vermogen , dat de 

 verschillende stoffen in ongelijke mate bezaten om de warmtestof in 

 zich op te nemen, noemde men ivarmte-capaciteit , een uitdrukking die 

 ook nog heden , maar dan in een geheel andere beteekenis , wordt ge- 

 bezigd. Ook de verschijnselen van de latente of gebonden warmte bij 

 het smelten van ijs en van andere stoffen werden op dergelijke wijze 

 verklaard. 



Men meene niet dat de voorstanders van deze theorie, in weerwil 

 van de grondige argumenten die daartegen, vooral in later tijd, wer- 

 den aangevoerd , hunne meeuing spoedig opgaven. Zelfs toen na de schoone 



' Zie het opstel van Prof. v. harting , "Christiaan huïgens in de £arijscke Aka- 

 demie van Wetenschappen" , Album der Natnur , Jaarg. 1869. Dit opstel verscheen uaar 

 aanleiding van een werk vaa behtkand, waarvan een hoofdstuk verscheen in de Revue 

 des cours scientifiques , 21 Nov. 1868. 



