EN HAAR INVLOED OP DE BESCHOUWING DER NATUUR. 383 



staan moge , toch bij al zijn onvolkomenheid , terwijl zijn leven nog 

 voor zoo oneindig veel verbeteringen vatbaar is , het hoogste , het ideaal 

 zou zijn, waarnaar de natuur in hare werkingen streefde? Voor welke 

 levensvormen de mensch eenmaal zal moeten plaats maken , niemand 

 zal dit kunnen zeggen of zelfs kunnen denken; maar wij kunnen op 

 goeden grond hopen dat ook die hooger zullen staan dan wij. 



Wanneer de natuurwetenschap ons dan zoo duidelijk leert dat het 

 geringste stofje, de kleinste beweging in het heelal niet te vernietigen 

 is; dat elke werking, hoe gering die ook zijn moge, hare oneindige 

 gevolgen heeft; en als zij ons tegelijkertijd wijst op de onvermijdelijke 

 veranderingen waaraan al het bestaande onderhevig is — dan kan zij 

 ons ook op zedelijk en maatschappelijk gebied van dienst zijn. Want , 

 indien wij dan die waarheden steeds voor oogen honden, kunnen wij 

 daarin een aansporing vinden om in den kleinen kring, waarin wij 

 arbeiden en waarin wij tot de toekomstige veranderingen medewerken , 

 onze krachten zoo te besteden, dat die veranderingen zooveel mogelijk 

 in progessieven zin zullen uitvallen. 



Den Haag ^ Juni 1878. 



