66 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



stelt eene snelheid van ten minste zes E. mijlen per seconde ! {Nature , 27 

 March 1879.) hg. 



NATUURKUNDE. 



Magnetische werking van een bewogen geëlektriseerd lichaam. — Max- 

 well heeft {^Treatise on ElectricitT/ , art. 770) aangetoond dat deze werking 

 moest hestaan en zelfs hare grootte leeren berekenen. H. a. rowland heeft 

 haar nu ook door proefnemingen nagespoord. (American Journal of sciences 

 and arts, en daaruit Journal de physique^ VllI, p. 214). Een geleidende 

 schijf werd om een vertikale as aan het draaien gebracht met eene snelheid 

 van ruim 60 omwentelingen in de seconde. Onmiddellijk daarboven bevond 

 zich de onderste magneetnaald van een astatisch systeem , waarvan de boven- 

 ste 18 centimeters hooger hing en dus ver genoeg van de schijf verwijderd 

 om daarvan geen invloed te ondervinden. Zoodra nu de schijf geëlektriseerd 

 werd met eene standvastige lading, week de naald af in de door maxwell 

 bepaalde richting. Dat men hier niet met een verschijnsel van zoogenaamd ro- 

 tatie-magnetisme te doen had , bleek uit het feit dat met het teeken der elek- 

 trische lading de richting der afwijking omgekeerd werd en ook daaruit , dat 

 een schijf met radiale spleten dezelfde afwijking te weeg bracht. 



Niet minder opmerkelijk is de volgende, mede door maxwell voorziene en 

 ook experimenteel verkregen uitkomst , die rowland bevestigd vond. Wan- 

 neer de schijf, die voor bovenstaande proefnemingen had gediend, afleidend 

 met den grond verbonden werd en op geschikte wijze aan een statisch indu- 

 ceerende werking blootgesteld , die van twee onbewegelijke geëlektriseerde ge- 

 leiders uitging welke dicht bij den rand boven en onder de schijf waren ge- 

 plaatst, dan behield bij de draaiing der schijf de door inductie daarin opge- 

 wekte lading hare plaats in de ruimte. Toch week ook nu de daarboven 

 geplaatste magneetnaald af. LN. 



Ultraviolet gedeelte van het lichtspectrum, — Coenu beschr^ft {Journal de 

 physique, VIII, p. 185) nauwkeurig de inrichting van een spectroskoop voor 

 dit gedeelte van het prismatisch kleurenbeeld en geeft rekenschap van alles wat 

 hem bij de samenstelling daarvan en bij het gebruik belangrijks is voorgekomen. 



LN. 



Soortelijke warmte van water. — Uit een onderzoek van mejuffrouw M. 

 STAMO , dat zij bekend maakte in de dissertatie , waarop zij te Zurich tot 

 doctor philosophiae promoveerde (uittreksel in Beihldtter zu den Annalen der 



