14 



RUMPHIA. 







r 



Cycas circinalis Linn. Far. javana Miq. Monogr. Cycad. p. 28. tab. 1. fig. T (ovarium), /a&. 2. 



fig. E* (spadix femineus). 

 Ci/cas frondibus pinnatis circinalibus, foliolis linearibus planis Linn. S?/s*. nat. ed. II. p. 1658. Ejdsd. 



Mat. Med. p. 224. 

 Cycas frondibus pennatis, foliolis linear i-lanceolatis , petiolis spinosis (ut in sequentibus, exclusis ^ 



plerisquecitatis, qua? C. revolutam Thunb. spectant!). Linn. Hort. Cliff, p. 482. Ejusd. Flor. 



Zeyl. n° 393. Van Royen Hort. Lugd. Bat. p. 5. 

 Palma indica caudice in annulos protuberantes distincto, fructu Pruniformi Raj. Hist. Plant. II. 



p. 1360 (sed excl. arbore in Japonic insulis Roukiou et Lequas crescente ! ) 



Todda-pannaRuEED Hort. Mai. HI. p. 9. tab. 13-21. 



Arbor fructu Anancs (lege Ananas) ex caudice emergente, nucleis turgente C. Bauh. Pin. p. Mi. IX. 



Sajor kaldpa (i. e. Olus Palma3 Coci) Malaice; Pakkis hadjie s. Pakkis saadjie (i. e. filix sacerdotum) 

 Javanice; Paku hadji (i. e. filix religiosa v. sacerdotum), aut Paku badak (i. e. filix rhinocerotis) * 

 Sundaice; Madu Cingalensium ; Todda-panna v. Mouta-panna aut Indu Malabariensium ; Andexa 

 motha-panna Braminorum in Malabaria: Patubo v. Pitogo v. Bitogo Tagalensium in Philippinis. 



Habit. In Archipelago indico in vicinia litorum, pra3sertim in saxosis calcareis centum et amplius pedes supra maris asquor, nee 

 non latissime per Asiam tropicam vicinasque insulas dispersa, seilicet a Zeylania inde per Archipelagum Sundae, Moluccas, 

 Novam Guineam, septentrionem versus usque ultra Philippinas, ad meridiem ad Timor usque et, ut probabile, ad partem 

 tropicam Novas-Hollandias, nee non et insulam Madagascariam et Africas oram orientalem passim incolens, sed in terris adeo 

 inter se distantibus varia coeli temperie solique natura ac maxime cultura satis varians. Loureiro Flor. Cochinch. p. 777 

 ctiam Cycadem revolutam Thunb., longoabhinc tempore ex insulis Likiu Sinai et Japonias importatam, et Cycademinermem, 

 a se descriptam, pro diversis Specicbus non habendas censet; sed Rob. Brown V. 111. in Prodr. Flor. Nov. Holl. p. 547 

 ho3c animadvertit : « Sub nomine Cycadis circinalis plures species procul dubio confusoe, e vivis solummodo extricandas. 

 » Dua3 in India Orientali proveniunt, quarum altera Cycas circinalis vera, ex synonymo Rheedii et icone inedita 

 » zeylanica Hermanni; altera a planta Madagascariensi D. Du Petit-Thouars vix diversa; a priori duas sequentes Novas 

 >» Hollandiae ut distinctas species dubie propOnuntur : 1 . C. media : pinnis acutissimis subacuminatis planiusculis marginc 

 )» levissime recurvis : infimis abbreviatis spinuliformibus , raclii antice extra medium plana , spadicibus femineis 

 » 2 - 6-floris : apice frondoso dentato acumen subulatum superante, ovariis glabris, drupis ovalibus obsolete angulatis 

 )» (nimis affinis C. circinali).— 2. C. angulata: pinnis muticis supra concaviusculis : infimis abbreviatis spinuliformibus, 

 )> rachi fere ad apicem ancipiti, stipite tetragono, spadicibus femineis 6- 10 -floris : acumine subulato apicem frondosum 

 » dentatum superante, ovariis glabris, squamulis masculis basi attcnuatis : apice sterili breviore. » — Has Diagnoses 



V. 111. Rob. Brown plantarum, quas ipse dubias censet Species, iisdem verbis retuli, partim quia inde intelligitur, quibus 

 ipse partibus maxime pretium ad disccrnendas Species tribuerit, partim quod in quibusdam rebus magni momenti cum 

 characteribus a V. CI. Miquel in Monographid Cycadearump. 26 exhibitis non congruunt, quod eo minoris est faciendum, 

 quia V. CI. Miquel illas plantas neque vivas neque siccato statu unquam vidit, sed in judicando tabulis pictis confisus 

 est. Tabulas illas manu solertissima summi artificis F. Bauer delincatas magni esse pretii non negamus ; attamen neque 

 rerum ipsarum compensant autopsiam, et facile nimis erroribus ansam prcebent. Itaque ego non decerno, utrum Varie- 

 tatcs C. circinalis, an peculiares Species sint habendce, quum cas cxplorandi nulla mihi merit facullas. Illud vero statuerc 

 mihi posse videor, quod investigationibus meis sum edoctus, formam petioli et rbacheos non satis proprium discriminis 

 praebere cliaractcrem, quum minime constans sit et in ea gradatio qusedam ex una in alteram srcpius indicari queat ; in 

 Java ipsa C. circinalis in solo calcareo sponte crcscentis, ubi transplantatur, insignem frondes multo minore evolutione 

 mutationem pati, utadeoeas stirpes diversas putes; turn spadicum femineorum, praasertim planta; culta;, admodum 

 variam esse longitudinem, formam apicis foliacei et fructuum numerum ; denique in eadem stirpe summum spadicis 

 feminei acumen longitudine variare, quippe quod sensim in partem foliaceam transeat neque certo sit limitatum, quo 

 minus est pretium characteris inde petiti. Quodsi stirps ilia in cadem regionc mutato solo ad degenerationem est pro- 

 clivis, quanto majorcs cam mutationes in longinquis terris diversa cccli temperie, alieno solo et omnino alia rerum natura 

 subire par est ! Itaque Species supra memoratse e plagis tropicis Novas Hollandia; non minus dubias mihi videntur, quam 

 alias quocdam jam prius aut nuper a nonnullis auctoribus propositas, quas ego potius tanquam Varietates C. circinali 

 Linn, et C. revolutce Thunb. subjungere vellem. Quaedam de iis referre libet. Ad C. circinalem, prater C. mediant et 

 C. anyulatam Rob. Br., et has referenda; videntur : 



i. C. Thuarsii Rob. Br. : spadicibus femineis in utroque margine \ -4-floris, apice foliacco crenulato; fructibus obovoideo- 

 globosis ; nucleo substantias copiosse fungoso-furfuraceas immerso Rob. Br. Prodr. Flor. Nov. Holl. p. 547 in Obs. 

 Gaudich. in Freycin. Voyage Part. hot. p. 454. 6. — C. madagascariensis Miq. Comment, phytogr. p. 427 et Monogr. 

 Cycad. p. 52. 10. — C. celebica Miq. Comment, phytogr. p. 426 et Monogr. Cycad. p. 51. 7 (excl. Icones laud. Herb. 

 Amb.j ad Var. pectinatam Hamilt. referenda; (4) ! ) — C. circinalis Du Petit-Thouars Hist. Veget. iles de France 



(1) Figures, quas Rbmphius ex Commentario Gubcrnatoris Roiierti Padtbrugge depingendas curavcrat, prtcter scctionem fructus in tab. 22 



\ 



