106 



GEORG VVA1TZ, 



decimas et nonas sive census omnes generaliter donent qui debitores sunt 

 ex benefieia et rebus ecclesiarum secundum priorum capitularum domni regis. 



(T)ie Ausgabe fiilirt ganz mit Recht das c. 13 des Capit. a. 779 an). Vgl. 

 Cap. excerpta c. 56 S. 101 : Ut ii qui per beneficium domni imperatoris 

 ecclesiasticas res habent decimam et nonam dare et ecclesiarum restaurationem 

 facere studeant. Edictum pro episcopis a. 800 S. 8 1 : Insuper nonas et decimas 

 vel census inproba cupiditate de ecclesiis, unde ipsa benefieia sunt, abstrahere 

 nitimini, et precariis de ipsis rebus, sicut a nobis dudum in nostro capitulare 

 institutum est, accipere neglegitis. Cap. Long. a. 802 c. 6 S. 104: Praecipimus 

 etiam comitibus et omnibus fidelibus domni imperatoris nostrique, ut quicumque 

 de rebus aecclesiae benefieia habent, pleniter nonas et decimas ad ipsas ec- 

 clesias donent absque ulla deminoralione aut dilatione, in quantum melius possunt; 

 et juxta possibilitatem quando necessitas exigit de opera ad ipsas ecclesias 

 restaurandas adjutorium faciant. Urk. Karls, Bouquet V, S. 757: qui saepedictae 

 ecclesiae benefieia nostra largitione habent fvorher heisst es, sie sollen sie 

 haben: sub legitimo censu et nonas et decimas persolvendas seu restaurationes 

 ecclesiae faciendas). Ebend. S. 767: qui res sancti Gervasii beneficiario 



munere possidebant nachher: qui eadem coenobia nostro beneficio tenent 



quas fideles nostri nostra largitate habent. Vgl. den Brief Ludwig d. Fr., 



ebend. VI, S. 347: quidam vassalli nostri benefieia ex tuo episcopio habent 



quae olim per precarias inde alienata fuerant; Urk. desselben, ebend. S. 487: 

 ut quicumque ex largitione nostra de terris praefatae ecclesiae benefieia habent 

 nonas et decimas annis singulis praedicto episcopo . . . dare non negligant, et 

 ad domos ipsius ecclesiae restaurandas unusquisque pro viribus suis adjutorium 

 ferre non differat; andere, ebend. S. 493: quicumque ex largitione nostra vel 

 comitum aut vassorum nostrorum de rebus praefati monasterii benefieia habetis, 

 [ut] nonas el decimas annis singulis . . . dare non neglegatis et ad domos 

 ipsius ecclesiae restaurandas unusquisque pro viribus suis adjutorium ferre non 

 differat (s. iiber die Stelle oben S. 95). Diese werden als benefieia ecclesiarum 

 den benefieia imperatoris zur Seite gestellt; Cap. a. 803 c. 3 S. 122: 

 beneficium domni imperatoris et aecclesiarum Dei habet, nihil exinde ducat in 

 suam hereditatem. Sie heissen auch wohl geradezu benefieia regalia; Cap. 

 a. 806 c. 8 S. 145: cuncti fideles qui benefieia regalia tarn de rebus ecclesiae 



