88 G. W AITZ, 
[Er erhält auch sceptrum et pomum aureum — Schluss]: 
Consuevit autem imperator larga presbiteria omnibus illis ordinibus exibere, 
quibus ea cum coronatur summus pontifex elargitur, videlicet episcopis, presbiteris et 
diaconibus cardinalibus et omnibus prelatis, primicerio et cantoribus, subdiaconibus, 
basilicarüs, regionarüs et universitati cleri Romani, capellanis et cleris officialibus 
et ministerialibus curie, prefecto urbis, senatoribus, judicibus, advocatis et scriniariis 
ac prefectis novalium. — 
De regina Rubrica. 
Si vero regina im imperatricem benedicenda et coronanda sit, ipsa post regis 
ingressum a duobis cardinalibus deducta ingreditur ecclesiam — — — — — — 
— — — et tunc ad thalamum reducta ibi permaneat usque ad finem misse. 
° De benedictione et coronatione aliorum regum et reginarum 
Rubrica. 
Cum alius rex benedicendus et coronandus est, omnes episcopi regni conveni- 
unt ad civitatem metropolitanam vel regiam, in qua hoc fieri consuevit; ipse vero 
rez benedicendus et coronandus triduanum devote peragat jejunium in ebdomada 
precedenti, videlicet 4. et 6. feria ac sabbato. Die autem dominica, qua benedicen- 
dus et coronandus est, omnes episcopi conveniant mane in ecclesia, in qua hoc fieri 
debet, et metropolitanus paret se sollempniter cum ministris sicut missam celebraturus, 
episcopi vero parent se amictibus suppellicis, vel albis si velint stolis, pluvialibus e£ 
mitris. Ipse vero totus ablutus esse debet corpore et mundus mente. Tune duo ex 
episcopis, priores videlicet, eum hinc inde deducentes offerunt metropolitano coram 
altari super faldistorium residenti, aliis episcopis coronam seu circulum facientibus, 
et coronando in medio illorum constituto, iunc alter deducentium dicit alta voce in 
tono lectionis: Reverende pater, postulat mater ecclesia, ut presentem egregium 
militem ad dignitatem regiam sublevetis. Tunc interrogat metropolitanus: Scitis, 
illum esse dignum et utilem ad hanc dignitatem? Illi vero respondent: Et novimus 
et credimus, eum esse dignum et utilem ecclesie Dei et ad regimen hujus regni. Et 
respondent omnes: Deo gratias. .Et moz instruitur ille publice; et diligenter admoneat 
de fide, dilectione Dei, de salubri regni et populi regimine, de defensione ecclesiarum 
et miserabilium personarum et similibus, exponendo sibi insuper condicionem digni- 
fatis sue et regalis status. Quo facto, publice facit hanc prephacionem: 
Ego!) N. profiteor — — — prestare. Et hec omnia super hec sacrosancta Dei 
euangelia tacta me veraciter observaturum juro. : 
Hiis expeditis, eo se profunde inclinante, dicit excelsa. voce metropolitanus in 
modum orationis quod sequitur , et quodcumque ipse dixerit dicunt et alii episcopi 
voce submissa. Oratio: 
l) Vergl das Formular des Pontificale Arelatense, Martene S. 634. 
