WILLEBRORDÜS SNELLIUS. 11 



Doch de grootste fout vloeit voort uit de minder juiste poolshoogtebe- 

 paling van Alkmaar en Bergen op Zoom; voor de eerste nam hij 

 52" 40' 30" en zij is 52" 38' 34", de tweede bepaalde hij op 51" 29' en 

 zij is 51 "28' 47" , gevende voor het verschil eene afwijking van onge- 

 veer 2 minuten; welken invloed difc op de uitkomst moest hebben , be- 

 hoeft wel niet te worden aangewezen. De meting van snellius werd 

 dan ook ongeveer eene eeuw later door cassini aan eene scherpe kri- 

 tiek onderworpen, doch de eer van onzen landgenoot door musschen- 

 BROEK op waardige wijze gehandhaafd, daartoe in staat gesteld door 

 handschriften, die uit de nalatenschap van snelliüs tot hem waren ge- 

 komen. Hij toont aan , dat snelliüs zijne meting en berekening volbracht 

 niet om definitief de grootte der aarde vast te stellen, maar als proef 

 zijner methode. Niemand was meer dan hij zelf van de onvolmaaktheid 

 van zijn arbeid overtuigd, zoodat hij ook na de uitgave van zijn boek 

 de metingen in de omstreken van Leiden met zijne leerlingen ijverig 

 voortzette en de berekeningen verbeterde ; hij zette de metingen zelfs 

 tot Antwerpen en Mechelen voort. Juist wilde hij zijn nieuwen arbeid 

 laten drukken, toen in den winter van 1622 de omstreken van Leiden 

 werden overstroomd en het water vastvroor. Dit vond hij eene uitste- 

 kende gelegenheid om met zijne leerlingen op de vlakke ijsbaan eene 

 nieuwe basis te meten. Yoor hij echter dezen nieuwen omvangrijken 

 arbeid voor den druk had gereed gebracht , overviel hem de ziekte , die 

 den dood na zich sleepte en daardoor onverwachts een einde maakte 

 aan zijne onderzoekingen. Musschenbroek heeft de berekeningen van 

 SNELLIÜS met de nieuwe basis en hoekmetingen overgewerkt en toen 

 eene waarde gevonden , die veel beter met de werkelijke waarde over- 

 eenstemt. Doch toen reeds kon zij geene andere dan geschiedkundige 

 waarde meer hebben , want in de eeuw, die sedert den eersten arbeid 

 van SNELLIÜS was verstreken, waren de graadmetingen in nauwkeurig- 

 heid zoo zeer toegenomen, dat het eenvoudige werk, door snelliüs vol- 

 bracht, hiermede niet meer in vergelijking kon komen. 



Thans wordt de graadmeting door alle beschaafde natiën met ijver voort- 

 gezet. Aanzienlijke subsidiën worden hiervoor toegestaan ; de voornaamste 

 sterrekundigen en geometers nemen aan den arbeid deel. Zoo is de aarde 

 langzamerhand overdekt met een net van driehoeken , dat ons haar 

 vorm en afmetingen met steeds toenemende nauwkeurigheid doet ken- 

 nen. Toch blijft de grondslag van dezen arbeid de door onzen landge- 

 noot aangegeven methode; hij heeft haar volledig opgesteld en voor 



