22 HET TRANSVAALSCHE GOUD. 



beide eersten losgemaakten, goudvoerenden alluvialen grond, het kost- 

 baar metaal af te scheiden en intezamelen, als het ware op goed 

 geluk naar goud delven. Meer zekerheid biedt eene mechanische be- 

 werking van het goudvoerende rotsgesteente aan, maar daartoe behoort 

 kapitaal, voldoende tot oprichting van werktuigen tot verbrijzeling van 

 dat gesteente en tot het boren van meer of minder diepe schachten , 

 om de goudvoerende aders , die zich in de diepte bevinden , te berei- 

 ken. Alleen zoo is eene geregelde en op den duur loonende exploitatie 

 mogelijk. 



De tijd toen het bestaan van goudgronden in de Transvaal het eerst 

 ruchtbaar werd , ligt nog niet ver achter ons. Het was de duitsche 

 reiziger karl mauch , die er in 1870 het eerst gewag van maakte. Toch 

 was het reeds veel vroeger aan sommigen bekend dat in die streek 

 goud wordt aangetroffen. Toen onze Oost-Indische Compagnie in 1722 

 aan de rivier Lagoa, in den omtrek der plaats waar nu Lourengo-Mar- 

 ques ligt , een kantoor vestigde en een fort bouwde , werd weldra door 

 Negers of Kaffers uit het binnenland daarheen stofgoud ten verkoop 

 gebracht, en in 1726 drong van daar eene kleine expeditie in het 

 binnenland door en bracht o. a. ook goud mede. * Zeer waarschijnlijk 

 zelfs dagteekent de ontginning van goudmijnen aldaar reeds van veel 

 vroegeren tijd. Te Pelgrimsrust is op een diepte van 400 voet een 

 hamer en een spa gevonden. Er zijn zelfs die meenen dat men in deze 

 streek het raadselachtig landschap Ophir moet zoeken , vanwaar koning 

 SALOMO een deel zijner schatten ontving. Dit echter geheel in het 

 midden latende , willen wij hier alleen doen opmerken hoe groote 

 veranderingen de tijd waarin wij leven in dergelijke zaken heeft ge- 

 bracht. Vroeger, toen zulke ontdekkingen het werk van avonturiers en 

 van handelaars waren , werden deze zorgvuldig geheim gehouden om 

 geen van de daaraan verbonden stoffelijke voordeden te verliezen, 

 zoodat ook anderen deze deelachtig zouden kunnen worden. De we- 

 tenschap is minder zelfzuchtig. Wat een wetenschappelijk reiziger van 

 onzen tijd met moeite en gevaar van allerlei aard ontdekt heeft, wordt 

 door hem zoo spoedig mogelijk tot algemeen eigendom gemaakt. Toen 



' Men zie over deze bezetting der aan de Delagoa-baai gelegen landstreek door Neder- 

 landers, eene bezetting die trouwens weinige jaren later weder werd opgeheven, eene 

 verhandeling van den heer M. l. van peventer, in het Tijdschrift van het Aardrijks- 

 kundig Genootschap, 1883. 



