38 OVER HET KLIMMEN DER VLIEGEN 



Wanneer men een droppel water op een glazen plaat laat vallen en 

 deze daarna omkeert, zal zij daaraan blijven kleven. Dompelt men een 

 glazen staafje in water dan blijft er een droppel aan hangen. In beide 

 gevallen wordt hier de werking der zwaartekracht overwonnen door 

 de aantrekking , die de glasplaat op de vloeistof uitoefent en door 

 de krachten, die tusschen de vloeistof-moleculen werkzaam zijn en 

 waaraan men den naam van moleculaire krachten gegeven heeft. 



Zooals de natuurkunde ons leert, bestaat er tusschen de kleinste 

 deeltjes der vaste lichamen en vloeistoffen eene kracht, welke die 

 deeltjes bij elkander houdt en welke men met den naam van cohesie 

 of kracht van samenhang bestempelt. 



Deze kracht is bij de vaste lichamen zoo groot, dat het dikwijls 

 moeite kost die te overwinnen , doch bij de vloeistoffen is zij zoo ge- 

 ring , dat men er bijna aan twijfelen zou of ze wel bestond , indien 

 niet eenige verschijnselen duidelijk er op wezen, dat zij daar wel 

 degelijk werkzaam is. Zoo zou eene vloeistof den droppelvorm niet 

 kunnen aannemen en zou er nooit een droppel aan een glasplaat kun- 

 nen blijven hangen, indien die kracht de deeltjes niet bij elkan- 

 der hield. 



In de vloeistof zelve is die kracht bijna niet waar te nemen , omdat 

 de krachten , die in verschillende richtingen op de moleculen werken , 

 elkander neutraliseeren ; doch aan het oppervlak openbaart zij zich 

 zeer duidelijk , daar de onderliggende deeltjes die van de oppervlakte 

 naar beneden trekken en de moleculen van het oppervlak daar geene 

 kracht tegenover kunnen stellen. Hierdoor ontstaat eene spanning van 

 het oppervlak tegen de onderliggende deeltjes , waaraan men den naam 

 van oppervlakte spanning heeft gegeven en welke oorzaak is, dat 

 eene hoeveelheid vocht, aan zich zelven overgelaten, de kleinst moge- 

 lijke ruimte inneemt. ' 



Er is kracht toe noodig, om dit oppervlak van vorm te doen veran- 

 deren en vooral, om het grootere afmetingen te doen aannemen. Dom- 

 pelt men dus een vast lichaam , dat door de vloeistof bevochtigd wor- 

 den kan , in die vloeistof en trekt men het daar naderhand weder uit , 



' Een uitvoerige behandeling van dit onderwerp zou mij te ver voeren, Den belang- 

 stellenden lezer wordt aanbevolen kennis te nemen van de belangrijke proeven, genomen 

 door i'LATKAU, HAGüN, QuiNCKE eu VAN DER MKNSBRUQGHE, Welke o.a. in het derde deel 

 van het Leerboek der Natuurkunde van Dr. J, bosscha te vinden zijn. 



