TEGEN GLADDE OPPERVLAKKEN. 39 



dan blijft er iets van die vloeistof aan het vaste lichaam hangen. 

 Om die deeltjes van de andere los te maken , heeft men kracht moeten 

 uitoefenen. Was die kracht niet groot genoeg dan zou het lichaam 

 door het vocht worden vast gehouden. 



Door de volgende proeven is dit zeer duidelijk aan te toonen. Men 

 neemt een stukje glas en brengt daarop, door middel van een glazen 

 staafje, een droppeltje vocht, slaolie of water, b.v. Nu keert men het 

 glaasje om , zoodat het droppeltje aan het glas hangt en brengt dan 

 daarin met het eene uiteinde een haartje van ongeveer anderhalven 

 decimeter lengte, dan zal dit door dat vocht worden vastgehouden. Het 

 haar is niet zwaar genoeg , om de spanning van het oppervlak te over- 

 winnen. De bevestiging is zoo stevig, dat zelfs door een matigen tocht 

 de vereeniging niet verbroken wordt. 



Door de loupe kan men duidelijk zien, dat het haar niet aan het 

 glas vast zit , maar alleen door het oppervlak gedragen wordt en wan- 

 neer men er tegen blaast, ziet men het naar den rand van den drop- 

 pel afdrijven, om, wanneer het blazen ophoudt, weer naar het midden 

 van het bolvormig oppervlak terug te keeren. 



Op grootere schaal is deze proef op de volgende wijze uit te voeren : 

 onder aan een der schalen van eene balans wordt een rond glazen 

 voorwerp , b.v. een knikker , door middel van een met pek daaraan be- 

 vestigd koordje , opgehangen en , door het plaatsen van gewicht in de 

 andere schaal , het evenwicht hersteld. Wordt nu dit voorwerp in aan- 

 raking gebracht met een wateroppervlak , dan is het evenwicht verbro- 

 ken en moet men op de andere schaal meer gewicht plaatsen, om den 

 knikker van het oppervlak af te trekken, of, met andere woorden, om 

 de cohesie der vloeistof-moleculen te overwinnen. Dit gewicht zal bij 

 eene zelfde vloeistof grooter moeten zijn naarmate de diameter van den 

 bol grooter is. Voor het uittrekken van een glazen bol van 20,74 mM. 

 middellijn uit water is een gewicht noodig van 0,65 gram. Voor het 

 uittrekken van denzelfden bol uit alcohol 0,29 gram en uit ether 

 0,247 gram. 



Om een kogel van 14,88 mM. middellijn uit water te trekken moet 

 een kracht aangewend worden van 0,46 gram , uit alcohol 0,208 gram 

 en uit ether 0,177 gram. 



De hoeveelheid vocht , die deze kracht uitoefent , behoeft niet groot 

 te zijn , het is voldoende om den bol , waarmede men de proef neemt, 

 even met het ondereinde in de vloeistof te dompelen en hem dan in 



