10 WILLEBRORDUS SNELLIUS. 



Leiden en het nabij gelegen dorp Soeterwoude. Hiertoe mat hij recht- 

 streeks door een ijzeren meetstaaf eene basis in de vlakte tusschen beide 

 plaatsen en leidde hieruit, door de hoeken te meten waaronder uit 

 elk uiteinde der basis de te bepalen plaats en het andere uiteinde 

 der basis zich vertoonden, den afstand der genoemde plaatsen af. Zijn 

 meetwerktuig bestond uit een koperen kwadrant met een straal van 

 twee voet. De meting van de basis en hoeken zoomede de hierop steu- 

 nende berekening werd door hem met de meeste zorg en nauwkeu- 

 righeid volbracht , en dezen afstand nam hij nu als grondslag voor den 

 geheelen verderen arbeid. 



Zijn eerste driehoek was die op de basis Leiden — Soeterwoude met 

 den top te Wassenaar, daarna werd Voorschoten opgenomen en toen 

 den Haag. Zoo kwam hij tot den afstand van Leiden naar den Haag. 

 Achtereenvolgens nam hij nu in zijne driehoeken op : Gouda , Dordrecht , 

 Rotterdam , Utrecht , Oudewater , Montfoort , Woerden , Haarlem , Am- 

 sterdam , Alkmaar, aan de andere zijde: Bommel, Breda, Willemstad 

 Bergen op Zoom. Door telkens de hoeken te meten , waaronder de nieuwe 

 plaats zich met betrekking tot de reeds bepaalde vertoonden en daar- 

 uit de afstanden dezer plaats tot de vorige te berekenen, verkreeg hij 

 eene aaneenschakeling van driehoeken, waarvan Alkmaar het noordelijkste. 

 Bergen op Zoom het zuidelijkste uiteinde was. Hierdoor kon weder de 

 afstand dezer plaatsen berekend en tot de meridiaan van Leiden herleid 

 worden. Nu bepaalde hij de poolshoogte zoowel te Alkmaar als te Bergen 

 op Zoom , het verschil gaf ook het verschil in geografische breedte. Door 

 eene eenvoudige evenredigheid vond hij hieruit de lengte van een graad 

 en bepaalde deze op 28500 Rijnl. roeden. Hieruit volgt voor den om- 

 trek der aarde , cirkelvormig genomen , 10.260.000 Rijnl. roeden , overeen- 

 komende met 38.660.364 Meter. 



De meting van snellius bezit derhalve geene groote juistheid ; eens- 

 deels moet dit toegeschreven worden aan de onvolkomenheid der instru- 

 menten , waarmede hij arbeiden moest , vooral in vergelijking met de fijne 

 werktuigen , die tegenwoordig bij de geodetische metingen gebruikt 

 worden. Ook hebben de berekeningen door snelliüs volbracht niet allo 

 den gewenschten graad van nauwkeurigheid, hetgeen weer hieraan is 

 toe te schrijven , dat de berekening der driehoeken langs trigonometrischen 

 weg moest plaats hebben en snelliüs de logarithmentafels nog niet 

 tot zijne beschikking had; daarentegen moest hij beginnen met op zeer 

 omslachtige wijze eene tafel van sinussen en tangenten op te stellen. 



