■WILLEBRORDUS SNELLIUS. 



tenis, dat ten opzichte van dit gewichtige onderwerp tot dusver niets 

 wezenlijks is gedaan en alles nog verricht moet worden. In het tweede 

 en voornaamste gedeelte geeft hij eene beschrijving van de door hem 

 bedachte methode voor zijne metingen, berekeningen en de daaruit 

 afgeleide uitkomsten. 



Hij begint, zooals bij het onderwerp behoort, met de juiste bepa- 

 ling van de eenheid van maat , waarvoor hij den rijnlandschen of leidschen 

 voet aanneemt en vergelijkt haar met andere lengtematen uit die dagen. 

 Merkwaardig is het, hoe hij reeds hier, in strijd met het gebruik van 

 dien tijd , doch voor het gemak zijner metingen en berekeningen zijn maat 

 tiendeelig indeelt, en op die wijze, lang voor de ontdekking en invoering , 

 de wenschelijkheid en het groote gemak van een tientallig maatstelsel 

 aantoont. Daarna gaat hij over tot de uiteenzetting van de methode, 

 langs welke hij tot het gewenschte doel zal komen. Uitgaande van de 

 bolvormige gedaante der aarde moest een deel eener meridiaan ge- 

 meten worden, en het overeenkomstig verschil in geografische breedte 

 bepaald. Zoo dikwijls dit verschil in den omtrek des cirkels is begrepen , 

 zoo vele malen is de omtrek der aarde grooter dan de gemeten boog. 

 D.e moeilijkheid ligt voornamelijk in de meting; dit rechtstreeks te 

 doen gaat niet , omdat nergens van twee plaatsen , die oilder dezelfde 

 meridiaan liggen, de afstand in rechte horizontale richting kan geme- 

 ten worden. Daarop had snellius iets anders bedacht. Uitgaande van 

 de onmogelijkheid dezer rechtstreeksche meting , stelde hij voor ergens 

 in eene vlakte , in welke richting ook , een afstand te meten , die de 

 hasis der meting vormt, hieruit door meting van hoeken en berekening 

 van driehoeken den afstand van andere plaatsen af te leiden , en zoo 

 voortgaande door eene aaneenschakeling van driehoeken, waarvan de 

 hoeken telkens worden gemeten en de zijden berekend, den afstand af 

 te leiden van de beide uiterste punten van het net , die niet op dezelfde 

 meridiaan behoeven gelegen te zijn, maar hiertoe door eene azimuth- 

 bepaling en eenvoudige berekening gemakkelijk herleid kan worden. 

 Zoo kan ook het verschil in geographische breedte der plaatsen door 

 bepaling van hare poolshoogte worden gevonden , hieruit de lengte van 

 een graad door eene evenredigheid worden afgeleid en dus ook de 

 omtrek der aarde bepaald. 



Snellius liet het niet bij het aangeven der methode ; hij bracht ze 

 ook ten uitvoer in xijne merkwaardige meting tusschen Alkmaar en 

 Bergen-op-Zoom. Hij begon met de bepaling van den afstand tusschen 



