OP DE WORDING VAN ONS ZONNESTELSEL. 



53 



meters , dan zal die ruimte gevuld zijn met een stof even ijl als de 

 stofmassa, waaruit ons zonnestelsel is voortgekomen. 



Door de eene of andere oorzaak nu ontstond in die gasmassa een 

 kern , een grootere opeenhooping van stof , een middelpunt van aan- 

 trekking en , gehoorgevende aan de aantrekkingskracht , welke de deel- 

 tjes onderling op elkander uitoefenden, stortten deze zich van alle zijden 

 naar dat middelpunt van aantrekking. Bij die beweging der gasdeel- 

 tjes naar eenzelfde punt moest de geringste onregelmatigheid een 

 draaiende beweging van de gasmassa ten gevolge hebben. Aanvankelijk 

 zal deze uiterst langzaam zijn geweest, maar bij de steeds voortschrij- 

 dende verdichting, zal de omdraaiingssnelheid gaandeweg zijn toege- 

 nomen en dientengevolge de draaiende gasmassa een afgeplatte ge- 

 daante hebben aangenomen. 



Dat het samentrekken van den nevelbol een versnelling van de draaiende 

 beweging moest ten gevolge hebben , vereischt wellicht eenige toelich- 

 ting. — Stel dat een lichaam L draait om 

 een as , welke loodrecht is op het vlak van 

 het papier en die zich dus als een enkel punt 

 moet voordoen. — Zij M dit punt en nemen 

 wij aan , dat een punt P van dat lichaam een 

 snelheid van 1 meter heeft in de richting 

 PA , dan zal een punt Q , gelegen op een 

 afstand van ilf , gelijk aan de helft van den 

 afstand van P tot ikf , een snelheid van ^j^ 

 meter hebben. Bij P bevinde zich een kogel , 

 die in het kanaal PM kan verplaatst worden. Wordt nu deze kogel, 

 zonder dat zijn snelheid wordt gewijzigd, naar Q overgebracht, dan 

 zal hij , daar het punt Q zich slechts met een snelheid van ^j^ meter 

 beweegt, noodwendig tegen den wand van het kanaal een drukking 

 uitoefenen in de richting QB en dientengevolge klaarblijkelijk de snel- 

 heid van omdraaiing doen toenemen. 



Zonder ophouden nu wordt de wentelende beweging van den nevel- 

 bol al sneller en sneller; eindelijk kan de aantrekking van de nevel- 

 massa op die deelen , welke aan den buitenomtrek zijn gelegen , geen 

 evenwicht meer maken met de middelpuntvliedingskracht en er scheidt 

 zich een nevelring af, die met de eenmaal verkregen snelheid blijft 

 ronddraaien. — De geringste ongelijkheid in dien ring heeft ten ge- 

 volge , dat op eenig punt de samenhang wordt verbroken en onder de 



