OP DE WORDING VAN ONS ZONNESTELSEL. 55 



en de gedaante krijgt van een ei. Het ligt echter niet in mijne bedoeling 

 een verhandeling te schrijven over het verschijnsel van eb en vloed en ik 

 zal dan ook niet verder over dit onderwerp uitweiden. — Darwin nu 

 maakt de opmerking , dat de boven beschreven vormverandering, die de 

 oceaan ondervindt onder den invloed van zon en maan, zich niet alleen 

 bepaalt tot den oceaan , maar ook kan worden uitgestrekt tot elk lichaam , 

 waarvan de deeltjes ten opzichte van elkander gemakkelijk verplaatsbaar 

 zijn en dat derhalve het centrale lichaam van ons zonnestelsel , de zon , 

 aan de planeten een dergelijke vormverandering moet hebben medege- 

 deeld op het tijdstip toen zij , hetzij in gasvormigen , hetzij in vloeibaren 

 toestand verkeerden. Deze opmerking nu van darwin is niet geheel 

 nieuw , want reeds onderscheidene mannen van naam , waaronder ik 

 slechts enkele zal noemen , zooals helmholtz , thomson en delaunay , 

 hebben zich bezig gehouden met de beschouwing van de gevolgen , die 

 daaraan kunnen worden vastgeknoopt ; maar het is darwin geweest, die 

 haar dienstbaar heeft gemaakt aan een e in vele opzichten geheel nieuwe 

 beschouwingswijze betreffende de wording van ons zonnestelsel. — Daar 

 nu in het vervolg meermalen sprake zal zijn van die eigenaardige wer- 

 king van het eene hemellichaam op het andere, die zich openbaart in 

 een vormverandering, welke overeenkomt met die, welke de getijden 

 in den oceaan te weeg brengen, zoo is het wellicht niet ondoelmatig 

 deze door een algemeene benaming , en wel door die van getijwerking , 

 aan te duiden. 



De getij werking nu is , zooals wij zullen zien , onder de handen van 

 darwin een tooverstaf geworden, waarmede hij over vele zaken een 

 nieuw licht heeft doen opgaan. 



De theorie van darwin leidt tot twee gevolgtrekkingen: 1" dat de 

 wordingsgeschiedenis van de wachters der planeten niet voor allen de- 

 zelfde is; 2" dat, wat meer bepaaldelijk het ontstaan van onze maan 

 betreft , deze zich eerst van de aarde heeft afgescheiden , toen de aarde 

 tot een vloeibare massa was verdicht. Over het eerste punt spreken wij 

 eerst later en , wat het tweede punt betreft , men ziet dat de theorie van 

 darwin in dit opzicht ten eenemale van de algemeen aangenomen be- 

 schouwingswijze afwijkt en het kan dan ook niet van belang ontbloot 

 zijn, om terug te gaan tot het tijdstip waarop onze maan het levens- 

 licht aanschouwde. 



