OP DE WORDING VAN ONS ZONNESTELSEL, 



59 



zal zijn gericht, zal gereedelijk worden toegegeven. De aantrekking 

 van de maan op dat uitstekende deel van de aarde moet hare wen- 

 telende beweging hebben tegengewerkt, of, gelijk thomson het uit- 

 drukt, als een rem hebben gewerkt. Dit denkbeeld, dat het eerst 

 door DELAUNAY IS uitgesproken en dat, volgens de meening van 

 THOMSON reeds in de geschriften van kant wordt aangetroffen , wensch 

 i kaenigszins nader toe te lichten. 



Zij A B de vloeibare aardmassa en M de 

 maan. De aarde wentelt in den zin door CD 

 aangewezen om hare as ; de maan loopt in 

 denzelfden zin om de aarde. Door de getij- 

 werking der maan heeft de aarde een eenigs- 

 zins eivormige gedaante verkregen en, zooals 

 wij hebben doen uitkomen, is de lijn ^ 5 

 niet naar de maan gericht. Zonderen wij nu 

 een bolvormige massa af, dan kan de aantrek- 

 king , door de maan op de aarde uitgeoefend , 

 beschouwd worden als voort te vloeien uit de 

 aantrekking op de bolvormige massa en op 

 de uitsteeksels A en B. De aantrekking op 

 de bolvormige massa is van m naar M ge- 

 richt, maar de aantrekking op A zal, daar 

 zij niet door het middelpunt w is gericht, 

 een kracht opleveren , die de aarde in den 

 zin van D naar C tracht te bewegen, en die 

 dus de wentelende beweging van de aarde tegenwerkt. De aantrekking 

 op B zoude een tegengestelden invloed hebben , maar de opheffing bij 

 B is minder groot dan bij A en bovendien verder van M verwijderd, 

 zoodat de werking op A de overhand heeft. 



De getijwerking van de maan werkt dus de wentelende beweging 

 van de aarde tegen , m. a. w. zij doet de daglengte toenemen. 



Doch ook op de maan heeft deze getijwerking haar invloed doen 

 gevoelen; daardoor toch is haar kringvormige loopbaan verwijd gewor- 

 den. Ook dit vereischt wellicht eenige toelichting. De aantrekking, die het 

 uitstekende deel bij A op de maan uitoefent, kan worden teruggebracht 

 tot een kracht werkende volgens de lijn Mm en een kracht, werkende 

 in de richting , waarin de maan zich beweegt ; deze laatste kracht doet 

 de snelheid harer beweging toenemen en daar de aantrekking van de 



