BLIKSEMAFLEIDERS. 85 



Te werk gaande op dezelfde wijze als boven werd aangegeven , kan 

 men in den stroomloop eerst de beide aardplaten brengen en daarna 

 één of meer klossen van de weerstandsbank. 



HoLTz geeft op, dat met een hulpplaat van ^j^ M^ de geheele weer- 

 stand niet meer dan 30 eenheden van siemens behoort te bedragen 5 

 toch werden afleiders met weerstanden tot 40 eenheden niet onvoor- 

 waardelijk door hem afgekeurd. 



Nagenoeg gereed met bovenstaand opstel, komt mij in handen een 

 werkje getiteld : De hliksemajielder. Eene handleiding bij het ontwer- 

 pen , vervaardigen , stellen en beproeven van afleiders op allerlei soort 

 van gebouwen, molens en schepen. Naar het duitsch van oïto büciiner 

 door c. j. VAN DOORN, Civ. Ing. met toelichtingen en bijvoegselen van 

 w. M. LOGEMAN. Met 2 ultslaande platen. Haarlem Erven Bohn 1867". 



Deze handleiding is , daar de beveiliging van molens op nieuw en 

 met zorg bewerkt is, voor ons land van waarde , en bevat verder zoo- 

 vele geschikte aanwijzingen , dat ik mij zelf heb afgevraagd , of niet 

 dit opstel in de portefeuille diende te blijven. De overweging echter dat 

 sedert het verschijnen van die handleiding 16 jaren verloopen zijn , dat men 

 zoowel bij bijzondere personen als bij raachthebbenden nog steeds groote 

 zorgeloosheid op het punt van beveiliging tegen bliksemschade opmerkt , 

 zooals o. a. blijkt in des schrijvers woonplaats, waar een rijksgebouw 

 welks oprichting tonnen gouds gekost heeft en dat dakversieringen draagt, 

 die de bliksem tot inslaan uitnoodigen , niet beschermd is , — die overwe- 

 ging doet mij besluiten de aandacht nogmaals op dit onderwerp te vestigen. 



Zekerlijk zou de bevoegde macht een nuttig werk doen , zoo zij de 

 gegevens voor een deugdelijke statistiek verzamelde omtrent de schade 

 door bliksem veroorzaakt bij gebouwen , die niet beschermd zijn en die 

 welke Avel beschermd zijn, terwijl bij deze laatste rubriek onderscheid dient 

 gemaakt te worden tusschen de meerdere of mindere doelmatigheid der aan- 

 gebrachte afleiders ; het spreekt wel van zelf dat een regelmatig onder- 

 zoek van bliksemafleiders door deskundigen hiermede gepaard moet 

 gaan. Men moge hierbij de woorden van göthe gedenken: "die Menge 

 fragt bei einer jeden , neuen, bedeutenden Erschcinung , was sic nütze 

 und sie hat nicht Unrecht, denn sie kann blos durch den Nutzen 

 den Werth einer Sache gewalir werden". 



Amersfoort, Juui 1838. 



