OZON. 99 



Ofschoon wij thans weten dat ozon niets anders is dan zuurstof 

 in een gewijzigden toestand, waren uitgebreide onderzoekingen noo- 

 dig , voordat men tot die kennis kwam. Even als in zoovele andere 

 gevallen gaf ook hier een toevallige waarneming den eersten stoot tot 

 de ontdekking dezer stof. Toen n.1. martinus van marum in 1785 de 

 vonken van een zwaar geladen elektriseermachine liet overspringen 

 door een atmospheer van zuurstofgas, bemerkte hij daarbij een zeer 

 eigenaardigen reuk , die ook wordt waargenomen op plaatsen , waar de 

 bliksem ingeslagen is. Liet hij de elektrische vonken overspringen door 

 zuurstof, die in een glazen buis door kwik van de buitenlucht was 

 afgesloten , dan zag hij , tegelijk met het optreden van dien eigenaar- 

 digen reuk , het kwik roesten en het volume van het gas verminderen. 

 Dat de vermindering van het volume zuurstof hier niet enkel een 

 gevolg was van hare verbinding met kwik, ondervond van marum 

 reeds door het gas boven water of kalkwater te elektriseeren , — 

 waarbij eveneens een belangrijke volume-vermindering werd waarge- 

 nomen. Ook al gelukte het hem niet een duidelijke verklaring van dit 

 verschijnsel te geven, toch kan van marum de eerste genoemd worden, 

 die een verdichting opmerkte bij den overgang van zuurstof tot ozon. 



Intusschen danken wij den naam en de nauwkeurige kennis van ozon 

 vooral aan het onvermoeide en streng wetenschappelijk onderzoek van 

 SCHÖNBEIN. Zijne eerste mededeelingen over deze stof dagteekenen van 

 1839 en 1840, waarin hij bericht dat diezelfde eigenaardige reuk, 

 waarop van marum in zijne onderzoekingen over elektriciteit gewezen 

 had, ook wordt waargenomen bij de ontleding van water door den 

 elektrischen stroom en bij het uitstroomen van wrijvings elektriciteit in 

 de gewone , atmospherische lucht. Het sterk riekende gas , — waarvoor 

 hij den naam afleidt van het grieksche woord o?£tv , rieken — kan 

 jn glazen vaten gedurende geruimen tijd zonder verandering worden 

 bewaard. Zoodra het echter geschud wordt met stoffen, die zich ge- 

 makkelijk met zuurstof verbinden , — o. a. met koolpoeder of ijzer, 

 met zink of kopervijlsel — verliest het gas zijn reuk en daarmede al 

 zijne karakteristieke eigenschappen. Uit zijne eerste mededeelingen 

 blijkt reeds duidelijk, dat schönbein den eigenaardigen ozon-reuk vast- 

 knoopt aan een nieuwe gasvormige stof, die aan waterstof gebonden, 

 in geringe hoeveelheid in het water en in de lucht aanwezig is , en 

 in dien verbindingsvorm door elektriciteit in zijn beide bestanddeelen 

 wordt ontleed. Toen hem later bleek dat ook bij langzame verbranding 



